Maartje: ‘Ik vernoemde mijn kind, maar nu heb ik spijt’

Vernoemen

Maartje: “Als ik terugdenk aan de dag dat ik mijn vader beloofde mijn kind naar hem te vernoemen, kan ik zo weer huilen. Het was zó’n mooi maar ook verdrietig moment. Ik was twintig weken zwanger en we hadden net die dag gehoord dat we een jongetje kregen. Mijn buik was nu echt zichtbaar, de baby was gezond, het had een mooie dag moeten zijn. Maar tegelijkertijd was er veel verdriet, want mijn vader had zes weken eerder gehoord dat hij uitgezaaide alvleesklierkanker had met een zeer beperkte levensverwachting. Aan de rand van zijn ziekenhuisbed in de woonkamer vertelde ik hem dat hij een kleinzoon zou krijgen, en tegelijkertijd wisten we allebei: die kleinzoon gaat hij nooit ontmoeten. Het was een verwarrende tijd. Verdriet om mijn vader en vreugde om mijn zwangerschap liepen dwars door elkaar heen. Ik had mijn vader zó gegund dat hij zijn eerste kleinkind kon meemaken en ik had het mijn zoon zo gegund dat hij een geweldige opa zou hebben. Maar helaas, het mocht niet zo zijn.

Henk

In zo’n tijd van door elkaar razende emoties, ga je op zoek naar iets tastbaars. Althans, ik wel. Iets van een herinnering die nooit zou verdwijnen, iets om mijn vader een prominente rol in het leven van onze zoon te geven. Al voor de echo besprak ik met mijn vriend Joost: als het een jongen is, zullen we hem dan vernoemen? Mijn vriend vond het een mooi idee en hij is toch al dol op korte, Nederlandse namen. We zaten al een tijdje met de naam Finn in ons hoofd, maar besloten na de echo: het wordt Henk, naar mijn vader.

In de bouw

Mijn vader was ook echt een Henk: robuust, grote handen, een buitenmens, opgegroeid op een boerderij. Zelf had hij in de bouw gewerkt. Hij was een man van weinig woorden, met een groot hart. Hij was zo’n vader die niet snel zei dat hij van me hield, maar die wel zonder mopperen mijn fietsbanden plakte of op de parkeerplaats van de plaatselijke bar stond te wachten toen ik als zeventienjarige om twee uur naar buiten kwam. Die mijn kindertranen droogde met zijn grote zakdoek, die nooit zei dat hij trots was, maar wel een traan wegpinkte op mijn diploma-uitreiking. Een man die me altijd liet voelen: bij mij ben je veilig. Dat is veel waard voor een kind.”

Verpletterend

“Toen ik zwanger bleek te zijn en we nog niet wisten wat ons boven het hoofd hing, was mijn vader zó trots. Ik heb hem nooit eerder zo gezien. Hij zei het niet met veel bombarie, maar ik zag het aan alles. Aan hoe hij steeds naar mijn buik keek. Aan hoe hij regelmatig vroeg hoe groot de baby nu ongeveer was. Aan hoe hij, terwijl hij nooit iets bewaarde, de eerste echo in zijn portemonnee stopte. En toen kreeg hij onverklaarbare pijntjes, had geen energie meer, geen eetlust. De diagnose kwam een paar weken later en verpletterde ons allemaal. Ik weet dat dit gek klinkt, maar mijn vader was zo iemand van wie je niet dacht dat hij ooit dood kon gaan. Een zekerheid in mijn leven en bovendien nooit ziek.

Lees ook 7 bijzondere verhalen: ‘Mam, ik moet je iets vertellen…’

Voortleven

Het slechte nieuws sloeg in als een bom bij ons allemaal, mijn moeder was ook gebroken. Joost huilde, hij had een betere band met míjn vader dan met de zijne. Vandaar ook dat hij meteen instemde met het vernoemen. Als we ook maar íéts konden doen om de pijn te verzachten, dan deden we dat. Dat mijn vader op een of andere manier zou voortleven in onze zoon, vonden we allebei een mooi idee. En dus gingen we ervoor. Finn ging naar het tweede plan, Henk werd de eerste naam.

Emotioneel

Toen we het mijn vader vertelden, zag ik in zijn ogen echt puur geluk. Hij was zo blij en trots en voor even verdween de pijn. Mijn moeder huilde ook omdat ze het zo mooi vond. Zelfs mijn broer was geraakt, terwijl hij normaal gesproken best een koele kikker is. Het was een heel sterk familie­moment en ik dacht: ons kind heeft dit nu al gecreëerd en hij is nog niet eens geboren. En dat allemaal door een naam. Ik voelde met alles wat ik had, dat we de juiste keuze maakten.

Overlijden

Vier weken lang heeft mijn vader geweten dat hij zou worden vernoemd, toen overleed hij. Van de laatste tien zinnen die hij uitsprak, gingen er twee over zijn kleinzoon met zíjn naam. Dat deed me zo goed. En toen Henk drie maanden later werd geboren en precies op mijn vader leek, voelde ik me ondanks het verdriet even heel compleet.

‘Lekker oldschool’

De eerste tijd met de baby dacht ik niet eens na over de naam. Er kwamen ook toen al best wat verwonderde reacties, zeker als mensen het verhaal niet kenden. ‘Hénk?!’ zeiden ze dan. ‘Lekker oldschool.’ ‘Leuk in het bejaardenhuis.’ ‘Dat hoor je echt nooit meer.’ ‘Je hoeft niet bang te zijn dat er nog drie in de klas zitten.’ Echt overal waar ik kwam, kreeg ik zo’n reactie: het begon al bij de verloskundige en daarna bij de kraamhulp, het consultatiebureau, het kinderdagverblijf en ga zo maar door. Kennissen en zelfs sommige vrienden staken hun mening ook niet bepaald onder stoelen of banken. Ouderwets, raar, lelijk, we hoorden het allemaal. Dat raakte me wel, want je wilt natuurlijk dat mensen de naam van je kind mooi vinden. Maar voor mij was de naam heel bijzonder, net als voor Joost en ook voor mijn moeder – en daar ging het om.”

Lees ook 6 lezeressen over het laatste gesprek met hun vader: ‘Ik vroeg hem om een teken te geven’

Minder scherp

“Maar ja, de tijd ging verder en de eerste vlijmscherpe randjes van het verdriet begonnen iets minder scherp te worden. Ik hoorde de naam steeds meer zoals anderen hem horen: de naam van een oude man. Het leek wel of het universum allemaal Henks op mijn pad stuurde die zestigplus waren: de monteur die onze cv kwam fiksen, de bejaarde eigenaar van de groentewinkel in ons dorp, we hebben zelfs een nieuwe buurman van 71 die Henk heet. En die het geweldig vond dat dat ook de naam van onze zoon is. ‘Ik heb nog nooit een kind met mijn naam ontmoet!’ riep hij enthousiast uit, niet wetend dat ik dat juist vervelend vond om te horen.

Iets boers

Het ís natuurlijk ook gewoon een ouderwetse naam. Nu kan dat heel mooi zijn, maar Henk heeft iets… tja, hoe zeg ik dat netjes? Iets boers, iets niet zo chics. Mijn vaders volledige naam was Hendrik en ik wenste dat we daarvoor hadden gekozen, al hebben we dat nooit overwogen. Hoe langer Henk bij ons was, hoe vaker zich ook bij mij de gedachte opdrong dat hij écht een Finn had kunnen zijn. Hadden we het niet beter kunnen omdraaien? Finn Henk, dat was ook een mooi eer­betoon geweest. Er waren andere opties geweest om mijn vader te eren, maar ja, dat hebben we niet gedaan. Het enige wat ik nu nog kan doen om onze beslissing terug te draaien, is de naam van ons kind veranderen. En er zijn veel redenen waarom dat niet kan.

Belofte verbreken

Nog los van dat het duur is, zou het voelen alsof ik de belofte aan mijn vader verbreek. Of nee, het zou niet alleen zo voelen, het zou ook zo zíjn. Ik heb hem beloofd dat onze zoon zijn naam zou dragen, iedere dag. Dat is niet zo als het ‘maar’ een tweede naam is. Het geluk dat ik toen in zijn ogen zag, bezorgt me nu nog kippenvel. Hoe kan ik dan achteraf zeggen: toch maar niet? Ik zou niet met mezelf kunnen leven en bovendien zou ik het hart van mijn moeder breken. Zij zegt nog heel vaak hoe fijn het is dat ze de naam Henk kan uitspreken en dat er dan zo’n lief mannetje opkijkt. Bovendien is de naam van je kind veranderen gewoon echt heel vreemd naar de buitenwereld. Hoe ga je dan uitleggen aan iedereen dat het kind dat ze al ruim een jaar Henk noemen, nu ineens Finn heet? Dat is te bizar voor woorden.”

Spijt

“Zeggen dat ik spijt heb van de naam, vind ik nog heel moeilijk. Dan is het alsof ik mijn vader tekortdoe. Ik besprak het laatst voor het eerst met Joost, die niet begreep waarom ik dit zo voel. Hij heeft helemaal geen spijt, ook omdat hij niet nadenkt over ‘wat als’. We hebben deze keuze gemaakt, punt. Hij is ook niet gevoelig voor reacties van anderen. Als ik zeg dat onze zoon straks naar de kleuterschool moet met deze naam, dat hij reacties gaat krijgen van kinderen, ouders, op de zwemles, op sporten, op de middelbare school, dan reageert Joost met: ‘Ze noemden mij vroeger Toast, reacties krijg je altijd.’ En toen ‘Joost de Suppoost’ een tijdje in was, hoorde hij dat ook regelmatig. Misschien heeft hij gelijk en is er geen enkele naam die voorkomt dat je geplaagd wordt, maar doordat ik zelf al twijfel, komen zulke gedachten natuurlijk welharder aan.

Ermee leren leven

Toch zal ik ermee moeten leren leven. Er is geen andere optie. Ik wilde gewoon dat ik vooraf beter had nagedacht en iets rationeler had gehandeld. Dé reden dat ik mijn zoon de naam van mijn vader wilde geven, was dat mijn vader in hem zou voortleven. Dat vond ik op de piek van mijn zwangerschapshormonen echt een heel mooi idee. Ik had alleen best kunnen weten dat voortleven niet zit in een naam. Elke dag als ik naar mijn zoon kijk, zíé ik mijn vader. Hij heeft hetzelfde gezicht, dezelfde ogen. Ik denk dat hij nog meer op hem zal lijken als hij groter wordt. En mijn vader leeft voort doordat ik mijn zoon over hem vertel en er overal foto’s van hem staan. Nu heeft mijn kind nog niet zo veel besef, maar dat komt wel. Dan zal hij beseffen wat een geweldige opa hij had en dat hij trots mag zijn dat hij zijn genen heeft. Natuurlijk zal ik dan ook zeggen dat hij trots mag zijn dat hij zijn naam draagt. Al zal ik daarbij waarschijnlijk altijd een heel klein beetje spijt voelen.”

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.