Creativiteit is geen toverkunst: je kunt het gewoon leren (en dat doe je zo)

Goed nieuws: creativiteit is niet alleen weggelegd voor mensen die geboren zijn met een artistiek brein of een hoofd vol kleurrijke ideeën. Creativiteit kun je ontwikkelen. Het is geen aangeboren superkracht die sommige mensen wel en anderen niet hebben. Zie het meer als een spier: hoe vaker je hem gebruikt, hoe sterker hij wordt. En nee, daar hoef je niet meteen een schildersezel voor aan te schaffen of een baret voor te dragen.

Iedereen is creatief (ook als je dat zelf niet gelooft)

Veel mensen koppelen creativiteit aan tekenen, schilderen, muziek maken of schrijven. Maar creativiteit zit in veel meer dingen. Een creatieve oplossing bedenken voor een probleem op je werk, een slimme manier vinden om je dag efficiënter in te delen of een verrassend recept maken met wat er nog in de koelkast ligt: ook dat is creativiteit.

Het verschil tussen ‘creatieve mensen’ en de rest is vaak niet dat de één meer ideeën heeft dan de ander. Creatieve mensen geven zichzelf simpelweg vaker de ruimte om ideeën te laten ontstaan. Ze durven te proberen, fouten te maken en soms een zijpaadje in te slaan. De beste ideeën komen immers niet altijd netjes via de hoofdingang binnen. Soms sluipen ze gewoon via de achterdeur naar binnen.

Lees ook Dit is waarom snel afgeleid zijn zo slecht nog niet is

Nieuwsgierig zijn is de eerste stap

Creativiteit begint met nieuwsgierigheid. Stel vaker vragen. Waarom werkt iets zoals het werkt? Kan het ook anders? Wat gebeurt er als ik twee dingen combineer die normaal niet bij elkaar horen?

Probeer eens bewust iets nieuws te doen. Neem een andere route naar huis, lees eens een boek over een onderwerp waar je niets van weet of probeer een hobby uit waar je normaal nooit voor zou kiezen. Je brein houdt van nieuwe prikkels. Hoe meer verschillende ervaringen je verzamelt, hoe meer puzzelstukjes je hebt om nieuwe ideeën mee te maken.

Geef jezelf toestemming om te ‘mislukken’

Een van de grootste creativiteitskillers is perfectionisme. Als elk idee meteen geweldig moet zijn, blijft je creatieve brein al snel met de armen over elkaar zitten. Creatieve mensen hebben vaak niet alleen goede ideeën, maar vooral veel ideeën. Daar zitten ongetwijfeld ook vreemde, onhandige of ronduit slechte exemplaren tussen. En dat is prima. Een gek idee kan namelijk de basis zijn voor een verrassend goed idee.

Denk bijvoorbeeld aan brainstormen: schrijf eerst alles op wat in je opkomt, zonder jezelf te corrigeren. Ook ideeën waarvan je denkt: ‘Dit slaat echt nergens op.’ Juist die kunnen later interessant blijken. Je hoeft niet meteen de perfecte diamant te vinden; eerst moet je wat ruwe stenen verzamelen.

Lees ook Zo onderhoud je vriendschappen als je weinig tijd hebt

Train je creatieve brein

Er zijn verschillende manieren om creativiteit dagelijks een beetje meer ruimte te geven:

• Maak tijd voor verveling: Klinkt tegenstrijdig, maar verveling is een broedplaats voor ideeën. Als je elk stil moment vult met scrollen, krijgt je brein weinig kans om te dagdromen. Leg die telefoon dus af en toe weg en kijk eens wat er gebeurt.
• Doe dingen op een andere manier: Poets je tanden met je andere hand, kook zonder recept of richt een kamer opnieuw in. Kleine veranderingen dwingen je brein om nieuwe verbindingen te maken.
• Noteer je ideeën: Een goed idee komt zelden op commando. Houd een notitieboekje of app bij waarin je ingevingen verzamelt. Ook de kleine dingen tellen mee. Een losse gedachte van vandaag kan zomaar de oplossing van morgen zijn.
• Zoek inspiratie buiten je eigen wereld: Wie alleen kijkt naar wat hij al kent, blijft vaak in dezelfde rondjes denken. Praat met mensen die anders denken, bezoek een museum, luister naar een podcast over een onbekend onderwerp of verdiep je in een totaal nieuwe wereld.

Creativiteit groeit met aandacht

Creativiteit is dus geen cadeautje dat alleen wordt uitgedeeld aan mensen die ‘er aanleg voor hebben’. Het is een vaardigheid die je kunt oefenen. Misschien bedenk jij morgen niet ineens het volgende wereldberoemde ontwerp of de nieuwe grote uitvinding (hoewel: wie weet). Maar je kunt wel leren om anders te kijken, nieuwe verbanden te leggen en vaker met verrassende ideeën te komen.

Dus kijk de volgende keer niet jaloers naar die creatieve vriendin, dat handige zusje of die vindingrijke buurman. Grote kans dat zij niet meer creativiteit hebben gekregen bij de geboorte, maar gewoon vaker hun creatieve knop hebben aangezet. En het mooie is: die knop zit ook bij jou. Je hoeft hem alleen nog even te vinden.

Beeld: Getty Images