Dit is waarom de tijd sneller lijkt te gaan als je ouder wordt

Hoewel het soms voelt alsof iemand stiekem aan de klok heeft gedraaid, zit er geen complot achter. Wetenschappers denken dat ons gevoel voor tijd verandert naarmate we ouder worden. En dat heeft meer te maken met ons brein dan met de kalender.

Een jaar wordt relatief steeds korter

Een van de bekendste verklaringen is verrassend simpel. Toen je tien jaar oud was, vormde één jaar maar liefst tien procent van je hele leven. Voor een vijftigjarige is datzelfde jaar nog maar twee procent. Ons brein ervaart tijd namelijk vaak relatief. Vergelijk het met een pizza. Als je één punt uit een pizza van tien stukken haalt, mis je een flink deel. Haal je één punt uit een pizza van vijftig stukken, dan valt dat veel minder op. Op dezelfde manier voelt een jaar voor een kind veel langer dan voor een volwassene.

Je brein houdt van nieuwe ervaringen

Maar er is nog iets anders aan de hand. Als kind beleef je voortdurend nieuwe dingen. Je gaat voor het eerst naar school, leert fietsen, maakt nieuwe vrienden en ontdekt hoe de wereld werkt. Al die nieuwe ervaringen zorgen ervoor dat je hersenen veel informatie opslaan. En juist die herinneringen spelen een belangrijke rol in hoe we achteraf naar tijd kijken.

Wanneer je terugdenkt aan een periode vol nieuwe indrukken, lijkt die vaak langer te hebben geduurd. Er zijn immers veel herinneringen om op terug te vallen. Volwassenen leven daarentegen vaak volgens vaste patronen. Opstaan, werken, boodschappen doen, sporten, slapen en weer opnieuw. Je hersenen hoeven minder nieuwe informatie te verwerken en slaan daardoor minder unieke herinneringen op. Het gevolg? De weken en maanden lijken achteraf sneller voorbij te zijn gegaan.

Lees ook

Dit zijn de eerste subtiele tekenen van perimenopauze

De automatische piloot slaat toe

Veel mensen leven een groot deel van hun leven op routine. Dat is niet per se slecht; routines maken het dagelijks leven efficiënt. Maar er zit ook een keerzijde aan. Wanneer je iedere dag ongeveer hetzelfde doet, schakelt je brein als het ware over op de automatische piloot. Daardoor besteden je hersenen minder aandacht aan details en lijkt de tijd sneller voorbij te gaan. Heb je weleens een autorit gemaakt waarbij je ineens dacht: ‘Hoe ben ik hier eigenlijk gekomen?’ Dan heb je dat effect waarschijnlijk ervaren. Je was aanwezig, maar je aandacht stond niet volledig aan.

Waarom vakanties langer lijken te duren

Dit verklaart meteen waarom vakanties vaak zo bijzonder aanvoelen. Tijdens een reis zie je nieuwe plekken, ontmoet je andere mensen, proef je onbekende gerechten en maak je voortdurend nieuwe indrukken. Je brein draait overuren om al die informatie te verwerken. Daardoor voelt een week vakantie achteraf soms voller dan een maand werken. Het is ook de reden waarom veel mensen het gevoel hebben dat hun jeugd eindeloos duurde. Kinderen beleven dagelijks nieuwe dingen, terwijl volwassenen vaker dezelfde routines volgen.

Is het echt zo dat de tijd sneller gaat?

Gelukkig niet. Een minuut duurt nog steeds zestig seconden en een jaar telt nog altijd twaalf maanden. Wat verandert, is onze beleving van tijd. Psychologen maken daarbij onderscheid tussen tijd die je op dat moment ervaart en tijd waar je achteraf op terugkijkt. Tijdens een saaie vergadering kan een uur eindeloos lijken te duren. Maar kijk je maanden later terug op een periode waarin weinig gebeurde, dan voelt die juist kort. Ons geheugen speelt dus een grotere rol dan de klok zelf.

Lees ook

4 vriendschappen die je leven écht verrijken (en waarom ze onmisbaar zijn)

Kun je de tijd weer langzamer laten voelen?

Misschien niet letterlijk, maar je kunt wel invloed uitoefenen op hoe je tijd beleeft. De sleutel zit vaak in nieuwe ervaringen. Je hoeft daarvoor niet direct een wereldreis te boeken of uit een vliegtuig te springen. Ook kleine veranderingen kunnen helpen. Neem eens een andere route naar je werk, probeer een nieuwe hobby, bezoek een onbekende stad of leer een nieuwe vaardigheid. Door jezelf regelmatig bloot te stellen aan nieuwe situaties creëer je meer herinneringen. En hoe meer herinneringen je maakt, hoe voller en langer een periode achteraf vaak aanvoelt.

De kunst van het vertragen

Misschien is dat wel de belangrijkste les. Naarmate we ouder worden, lijkt de tijd sneller te gaan omdat ons leven voorspelbaarder wordt. Ons brein houdt van efficiëntie, maar betaalt daarvoor soms met een gevoel dat de jaren voorbij vliegen. Het goede nieuws? Je hoeft je daar niet bij neer te leggen. Door nieuwsgierig te blijven, nieuwe ervaringen op te zoeken en af en toe bewust uit je routine te stappen, geef je je hersenen weer iets om over naar huis te schrijven. Of zoals je het ook kunt bekijken: de klok tikt misschien niet sneller, maar het leven wordt een stuk rijker als je af en toe uit je eigen tijdzone stapt.

Beeld: Getty Images

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.