Eva: ‘Ik ging scheiden en het hele dorp bemoeide zich ermee’

Boodschappen

Eva: “Als ik op zaterdagochtend boodschappen doe, weet ik al precies wie ik ga tegenkomen. Eerst een buurvrouw of zwemvriendin van mijn moeder bij de groenteafdeling, daarna een oud-klasgenoot bij de vleeswaren en bij de kassa vrijwel altijd wel iemand met wie ik vroeger op hockey zat of die ik ken van mijn bijbaantje in de plaatselijke bar. Welkom in het dorpsleven, waar je niet zomaar kunt verdwijnen. Ook niet als je dat, zoals ik nu, wel zou willen.

Gepraat en geroddeld

Ik ben hier geboren en opgegroeid. Mijn ouders wonen nog altijd in hetzelfde huis waar ik mijn jeugd doorbracht. Mijn vader was jarenlang trainer bij de plaatselijke voetbalclub, mijn moeder zat in de ouderraad op school, hielp bij de jaarlijkse braderie en kent zo ongeveer iedereen. Lange tijd was het dorpsleven míjn leven. Precies wat ik gewend was en wat ik wilde, kleinschalig, sociaal, persoonlijk en gezellig. Dat iedereen alles van elkaar weet en dat er voortdurend wordt gepraat en geroddeld, daar vond ik eigenlijk niet zoveel van. Voor mij was dat normaal en het was ook fijn dat je nooit alleen was. Dat daarbij hoort dat elke misstap aan de spreekwoordelijke dorpspomp ook breed wordt uitgemeten, dat wist ik wel. Maar ik had er nooit last van, want zoveel misstappen maakte ik niet. Ja, toen ik verkering had met een ‘foute jongen’ uit een nabijgelegen dorp, maar van het geroddel hadden mijn ouders meer last van dan ik. Ik was negentien en trok me er niets van aan. Die verkering ging na zes maanden uit en niemand had het er meer over.”

Heel anders

“Op mijn 26ste kreeg ik een relatie met Mark. Ik kende hem van naam en gezicht uit het dorp, maar omdat we op verschillende scholen hadden gezeten, ging ik toen ik jonger was nooit met hem om. Tot een vriend van hem verkering kreeg met een vriendin van mij en we tijdens een feestweek aan de praat raakten. Mark was heel anders dan de vriendjes die ik tot dan toe had gehad. Hij was rustig, een beetje op de achtergrond en bezig met zijn toekomst. Ik zat in een fase van mijn leven waarin ik toch eens vooruit moest gaan kijken en bij Mark voelde ik stabiliteit. Ik voelde me ook fijn bij hem. Hij was niet iemand die onmiddellijk alle aandacht trok, maar juist iemand bij wie je je snel op je gemak voelde. Het was geen wilde liefde op het eerste gezicht, maar een langzaam gegroeide band die uiteindelijk leidde tot verliefdheid.

‘Die blijven altijd samen’

Een jaar later kochten we een rijtjeshuis aan de rand van het dorp. We trouwden toen ik 28 was en kregen twee kinderen, die nu twaalf en tien zijn. Van buitenaf zag ons leven er perfect uit. Mark had een vaste baan in de IT, ik freelancete in de zorg, we hadden een mooi huis en de kinderen deden het goed. In het weekend stonden we langs het sportveld, gingen we naar verjaardagen of dronken iets bij vrienden. Elke zondag gingen we zowel naar zijn als mijn ouders, die allemaal op minder dan vijf minuten fietsen woonden. Wij waren zo’n stel waarvan mensen zeiden: die blijven altijd samen.”

Lees ook 4 lezeressen over hun scheiding: ‘Seksgeluiden uit de kamer van mijn ex’

Zó saai

En eerlijk gezegd dacht ik dat zelf ook heel lang. Mark en ik hádden het immers goed. Om me heen zag ik stellen ruziemaken, vreemdgaan of volledig uit elkaar groeien. Wij hadden dat allemaal niet. Maar wat we ook niet hadden, was seks, avontuur of spontaniteit. Ons leven was zó saai. Onze gesprekken gingen over praktische zaken, de familyplanner was altijd op orde. Maar als ik aangaf dat ik ergens mee zat op mijn werk, luisterde Mark maar half. Gedoe met een vriendin? Mark was drukker met zijn telefoon. Was ik een keer moe of verdrietig of had ik gewoon zin om te klagen, dan leek Mark wel te blokkeren bij het zien van zoveel emotie. En als ik seks wilde, was Mark moe.

‘Zonde van het geld’

Stelde ik op zondag voor om eens niet bij onze ouders op de koffie te gaan, maar spontaan naar een pretpark of strand, keek hij alsof ik voorstelde te emigreren. Toen ik zei dat ik meer tijd met hem alleen wilde doorbrengen omdat ik ons als stel miste, was zijn antwoord dat hij uit eten gaan zonde van het geld vond. En de reis naar Azië die ik voorstelde in plaats van twee weken kamperen in Frankrijk bezorgde hem bijna een hartaanval. De keer dat ik relatietherapie voorstelde, was ook bijzonder. Hij keek me aan alsof ik psychotisch was en is er nooit op teruggekomen.

Onzichtbaar

Voor Mark leek ik wel onzichtbaar, alsof mijn gevoelens er niet toe deden. En mijn wensen en behoeften ook niet. Niets van wat ik bedacht om eens iets anders dan anders te doen leek bij Mark binnen te komen. De achterliggende boodschap dat ik meer wilde dan dit gezapige leven ook niet, zelfs niet toen ik die letterlijk voor hem uitspelde. ‘Een relatie moet je onderhouden’, hield ik hem voor. ‘Daar moet je tijd en moeite en energie en ja, ook geld in stoppen.’ Ik had niet echt het idee dat hij me begreep, om het zacht uit te drukken. Om dan in elk geval aan mezelf te werken, schreef ik me in bij de sportschool om wat krachttraining te doen en groepslessen te volgen. Bij het abonnement zat ook personal training, eens in de twee weken een uurtje. Zo leerde ik Yves kennen.

Yves

Lang verhaal kort: ik ging al snel niet meer naar de sportschool voor een lesje zumba of een heleboel burpees. Ik hoopte vooral dat Yves er ook was. Meestal was dat ook zo. Yves en ik raakten ook buiten de sportschool met elkaar in gesprek via WhatsApp. Langzaamaan veranderde daar de toon van vriendschappelijk naar flirterig en ik ging er helemaal in mee. Dít miste ik in mijn leven: spanning! En tja, toen belandde ik na het zomerfeest van de sportschool met Yves in zijn bed. Eén keer, ik heb het contact meteen daarna afgekapt omdat het te ver was gegaan. Maar ik wist wel wat me te doen stond. De volgende dag heb ik tegen Mark gezegd wat er was gebeurd en dat ik wilde scheiden.”

Lees ook Emma: ‘Mijn kinderen hebben alle drie een andere vader’

Twee kanten

“Vanaf dat moment lijkt het wel alsof het verhaal van onze relatie en onze scheiding helemaal uit mijn handen is geglipt. Waar een scheiding in principe iets tussen twee mensen is, werd het nu iets tussen mij aan de ene kant en de 1140 inwoners van ons dorp aan de andere kant. Zoals dat gaat in een dorp, lag het nieuws al snel op straat – niet in de laatste plaats omdat Mark het dezelfde dag nog aan zijn ouders vertelde en zij aan hun andere kinderen en die aan hun buren en die weer aan hún familie. Maar in plaats van het hele verhaal, werd er maar één helft verteld: Eva heeft Mark bedrogen. Dat is ook zo, maar onze scheiding kent wel wat meer lagen en een langere aanloop. Alleen doet het dorp niet aan nuances, dus wat er rondging en waar ik op werd aangekeken, was een uitgeklede versie van de waarheid.

Uitgesproken mening

Nu kan ik daar zelf misschien nog wel mee leven, maar op het schoolplein werden mijn kinderen geconfronteerd met de mededeling dat hun moeder een vreemdganger en zelfs een slet was. In de supermarkt zag ik kennissen wegschieten in een ander gangpad, om daarna te smoezen bij het koelvak. Mijn ouders werden in het buurthuis aangesproken op mijn ontrouw – zó hadden ze me toch niet opgevoed? Tijdens een verjaardag vroeg een vrouw die ik nauwelijks kende of ik niet bang was dat ik later spijt zou krijgen. De vader van een vriendin zei tegen mijn vader dat ‘vrouwen tegenwoordig wel erg makkelijk hun gezin opgeven’. Zelfs mensen die mij niet één keer hadden gevraagd hoe het werkelijk zat, hadden een uitgesproken mening over mijn huwelijk. Ik heb me weleens bij mijn moeder beklaagd, maar dan zei ze: ‘Je weet hoe mensen hier zijn. Ze praten nu eenmaal.’ Die zin irriteert me heel erg. Alsof roddelen een natuurverschijnsel is waar niemand iets aan kan doen. Het toppunt was toen mijn broer belde om te vragen of het nu echt nodig was om niet alleen vreemd te gaan, maar ook nog eens met een vijftien jaar jongere gast uit de sportschool? Eh… vijftien jaar jonger? Yves is twee jaar ouder dan ik.

Een eigen leven leiden

Zo zie je hoe een verhaal in een dorp een eigen leven gaat leiden. Het wordt eenzijdig, verdraaid en waar mogelijk smeuïger gemaakt. Mensen zien alleen maar de kant waarin ik Mark heb bedrogen, niet de kant waarin ik al jaren aangaf dat ik niet gelukkig was op deze manier en waarin ik tientallen initiatieven heb genomen voor verbetering. En zelfs als ze die kant wel zien, sluiten ze hun ogen ervoor. In het dorp moet het verhaal overzichtelijk blijven, zwart-wit, goed-fout. Je moet een kamp kiezen en daar blijf je bij – het kamp van Mark bij voorkeur, want die is zielig en bedrogen. Iets waar hij trouwens zelf helemaal in meegaat, want ook hij lijkt te zijn vergeten dat er meer speelde. Zijn moeder, die me nu met de nek aankijkt, beet me eens toe dat ik haar door-en-door goede zoon in mijn klauwen had gevangen en hem nu uitkotste als een haarbal. Ik had heel veel zin om iets heel grofs terug te zeggen, maar heb de eer aan mezelf gehouden. Olie op het vuur pookt de verhalen in het dorp alleen maar op.

Dorpsverhalen

Ik heb veel nagedacht over waarom dit zo gaat in een dorp. Inmiddels weet ik: dorpsverhalen gaan altijd over een ander. Dat zit in de kern van de dynamiek in een dorp, zo werkt het systeem. Je hebt het over anderen die dingen doen of keuzes maken die bekritiseerd moeten worden. Daarvoor is het van groot belang dat de verhalen niet te ingewikkeld zijn, want dan kun je minder kritiek leveren en is het lastiger om één kant te kiezen. En als we het gaan hebben over investeringen in een relatie, gaat het niet meer om het veroordelen van ontrouw, maar worden mensen ook gedwongen om naar zichzelf te kijken. Wat investeren zij eigenlijk in hun relatie? Als ze zelf bedrogen worden, hebben ze dan een aandeel in de schuld? Terwijl je mij niet wijsmaakt dat geen van de mensen die mij veroordelen zelf nooit is vreemdgegaan. Maar daar hebben we het gemakshalve niet over.”

Vrijheid

“Mark en ik hebben ons huis verkocht en huren allebei tijdelijk. Hij is steviger dan ooit geworteld in het dorp. Hij is ineens trainer van het hockeyteam, komt in het café waar hij met mij slechts zelden naartoe wilde en wordt overal vriendelijk begroet. Ikzelf voel mijn wortels juist minder dan ooit. Voor de kinderen is het fijner als we beiden in het dorp blijven wonen. Hun school, vrienden en sporten zijn hier. Ik wil niet dat zij nog meer verliezen door de scheiding, maar tegelijkertijd kijk ik steeds vaker naar huizen in de stad, op twintig minuten rijden. Daar kan ik door een winkelstraat lopen zonder dat iemand mijn geschiedenis kent. Daar ben ik niet die vrouw die haar man bedroog en verliet, maar gewoon Eva. Hoe meer ik daaraan denk, hoe meer dat voelt als vrijheid.”

Om privacyredenen zijn alle namen veranderd. De echte namen zijn bekend bij de redactie.​​​​​​

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.