Vakantiestress: dit is waarom ontspannen soms verrassend veel energie kost

Juist in de weken voor vertrek voelen veel mensen zich drukker, gejaagder en vermoeider dan ooit. Alsof we eerst een halve marathon moeten lopen om vervolgens uit te rusten van de halve marathon. Welkom in de wonderlijke wereld van vakantiestress.

De vakantie begint vaak met een sprint

Het idee van vakantie is simpel: even niets hoeven. De praktijk ziet er meestal iets anders uit. Plots moet er nog van alles gebeuren. Werk afronden. De mailbox leegmaken. De plantenopvang regelen. Koffers pakken. Controleren of de paspoorten nog geldig zijn. Uitzoeken of die ene oplader mee moet. En waarom lijkt iedereen altijd pas een dag voor vertrek te ontdekken dat er nog zes wassen gedraaid moeten worden? Voor veel mensen verandert de laatste week voor vakantie in een logistieke olympische discipline. En alsof dat nog niet genoeg is, leggen we de lat vaak behoorlijk hoog. Want die vakantie moet natuurlijk wel perfect worden.

Het perfecte plaatje bestaat niet

Misschien zit daar wel een van de grootste oorzaken van vakantiestress. We verwachten veel van onze vrije tijd. Sterker nog: vaak verwachten we er alles van. De vakantie moet ontspannend zijn. Gezellig. Romantisch. Avontuurlijk. Goed voor de relatie. Goed voor het gezin. Liefst ook nog zonnig, betaalbaar en Instagramwaardig. Dat is nogal een takenpakket voor twee weken aan de Middellandse Zee.

Wanneer verwachtingen te hoog worden, ontstaat er gemakkelijk teleurstelling. Een regenachtige dag voelt dan niet als pech, maar als een mislukking. Een ruzie onderweg lijkt bewijs dat de vakantie niet goed gaat. Terwijl dat natuurlijk onzin is. Ook op vakantie blijven we gewoon mensen.

Lees ook Dit zijn de meest gemaakte fouten bij het boeken van een vakantie

Waarom ontspannen soms moeilijk voelt

Er speelt nog iets anders mee. Ons lichaam en brein schakelen niet met één druk op de knop over van werkmodus naar ontspanningsstand. Wie maandenlang heeft gerend, gepland en gepresteerd, kan niet verwachten dat alle spanning verdwijnt zodra de out-of-office aanstaat. Sterker nog: veel mensen worden juist ziek of extreem moe zodra hun vakantie begint.

Dat komt doordat het lichaam eindelijk ruimte krijgt om te voelen hoe vermoeid het eigenlijk is. De spanning valt weg en ineens merk je pas hoeveel energie er de afgelopen periode is verbruikt. Geen wonder dat sommige mensen de eerste vakantiedagen vooral horizontaal doorbrengen.

En dan zijn er nog de sociale verwachtingen

Vakanties zijn tegenwoordig niet alleen iets om te beleven, maar soms ook iets om te laten zien. We zien foto’s van lachende gezinnen op hagelwitte stranden, perfecte zonsondergangen en ontbijttafels waar zelfs een hotelmanager zenuwachtig van zou worden. Daardoor ontstaat gemakkelijk het idee dat iedereen een geweldige vakantie heeft behalve wij. Terwijl achter veel vakantiefoto’s ook gewoon een kind met zand in zijn ogen, een gemiste afslag of een discussie over de route schuilgaat. Geen filter ter wereld kan dat volledig wegpoetsen.

Lees ook Wat als je vakantie duurder wordt of verandert? Dit moet je weten als reiziger

Zo druk je vakantiestress de duim in

Gelukkig hoeft vakantie geen stressproject te worden. Een paar kleine aanpassingen kunnen al veel verschil maken.

• Begin eerder met voorbereiden: Klinkt saai, werkt fantastisch. Spreid de dingen die moeten gebeuren over meerdere weken in plaats van over de laatste drie dagen. Je koffer wordt er niet lichter van, maar je hoofd vaak wel.
• Laat ruimte voor imperfectie: Niet elke dag hoeft bijzonder te zijn. Niet elke maaltijd onvergetelijk. En niet elke excursie een succes. Soms is een prima dag gewoon een prima dag.
• Plan minder: Veel mensen proppen hun vakantieagenda voller dan hun werkagenda. Maar ontspanning houdt van ruimte. Laat eens een dag open zonder plan. Grote kans dat dat uiteindelijk je favoriete vakantiedag wordt.
• Geef jezelf tijd om af te schakelen: Verwacht niet dat je binnen een uur volledig zen bent. Ontspannen is geen wedstrijd. Je hoeft geen gouden medaille rusten te winnen.
• Vergelijk minder: Jouw vakantie hoeft niet op die van iemand anders te lijken. Niet op sociale media, niet op het strand en niet op de camping drie plaatsen verderop.
• Vraag jezelf af wat jij nodig hebt: Rust? Avontuur? Tijd samen? Tijd alleen? Hoe duidelijker je weet waar je werkelijk behoefte aan hebt, hoe kleiner de kans dat je vakantie gevuld raakt met verwachtingen van anderen.

De kunst van een geslaagde vakantie

Misschien zit een fijne vakantie uiteindelijk niet in perfect weer, een strak schema of de mooiste foto’s. Misschien zit ze juist in de dingen die niet gepland waren. Een onverwacht leuk terras. Een avond waarop iedereen te hard lacht. Een wandeling zonder bestemming. Een boek dat eindelijk uitgelezen wordt. De mooiste vakanties zijn zelden perfect. Ze voelen gewoon echt.

Dus als de vakantie straks begint, probeer dan niet de perfecte reiziger te zijn. Laat die innerlijke reisleider even vrij nemen. De kans is groot dat je dan precies vindt waar vakantie eigenlijk voor bedoeld is: rust, plezier en het gevoel dat even niets hoeft.

Beeld: Getty Images

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.