Natasja kreeg een manie door slaaptekort: ‘Van de ene op de andere dag werd ik  knettergek’

‘Knettergek’

Sommige scènes uit haar boek Toen mama verdween lijken bijna op het script van een komische film. Hoe Natasja als een soort geheim agent door de gangen sloop van het hotel waar ze met haar gezin verbleef bijvoorbeeld, in de waan dat ze een beroemdheid was die achterna werd gezeten door paparazzi. Dat ze beweerde de zus van Whitney Houston te zijn. Of geloofde dat ze zwanger was van een tweeling, met een halve meloen als baarmoeder – die ze overal met zich meedroeg en die met de dag meer beschimmeld raakte. “Dat mensen erom moeten lachen, kan ik inmiddels wel handelen”, zegt ze. “Dat je van de ene op de andere dag knettergek wordt, is niet iets wat je graag aan de grote klok hangt, maar ik vind ook dat het taboe erop verbroken moet worden. Een manie is een geestesziekte en het kan iedereen overkomen.”

Heel gewone vrouw

Eigenlijk was ze een heel gewone vrouw, legt Natasja uit. Net als de meeste jonge moeders cijferde ze zich soms nét iets te veel weg voor haar kinderen – twee dochters van vijf en acht. Haar bruidsmodezaak had ze bewust verkocht om fulltime thuis te kunnen zijn. Doordat haar man Mike een goedlopend eigen bedrijf had, ontbrak het hen financieel aan niets. “We deden veel leuke dingen, gingen op mooie vakanties en woonden in een prachtig huis. Een leven om door een ringetje te halen.”

Nachtmerries

De problemen begonnen toen een van Natasja’s dochters nachtmerries kreeg. Ze werd regelmatig met een ijzingwekkende gil wakker, omdat ze ‘spookjes’ zag in haar slaapkamer. Bij opa en oma of op vakantie sliep ze daarentegen prima. Waar Mike aandrong op een praktische aanpak – een slaapcoach of desnoods verhuizen – zocht Natasja haar heil in energetisch huizenreinigers. Ondertussen brak het slaapgebrek haar langzaam op. Als ze ’s nachts niet met haar dochter bezig was, dan lag ze wel piekerend naar het plafond te staren.

Radeloos

“Dat het niet goed ging met mijn kind, daar ging ik aan onderdoor. Ik voelde me verantwoordelijk om het op te lossen, maar je verkoopt toch ook niet zomaar je huis? De toenemende vermoeidheid maakte me radeloos, iedere dag brokkelde ik een beetje verder af. Alles bij elkaar heeft het een jaar geduurd, waarvan ik vier maanden helemaal niet heb geslapen. Na een week kun je al niet meer helder nadenken, na een paar maanden kon ik niet meer eten of rechtop zitten. Ik werd een soort kasplantje en dacht: laat mij maar doodgaan.”

Aan de bel trekken

Aan andere moeders met gebroken nachten wil Natasja aanraden om op tijd aan de bel te trekken. “Achteraf gezien had ik veel eerder om hulp moeten vragen, maar ik ben iemand die dingen graag zelf oplost. Ook Mike had daardoor niet door hoe ernstig de situatie was. Toen ik eenmaal bij de huisarts kwam, was het eigenlijk al te laat. De slaappillen die ik kreeg voorgeschreven, waren niet sterk genoeg. Bij de spoeddienst van de GGD heb ik letterlijk gesmeekt of ze me wilden platspuiten. Toen kreeg ik een paardenmiddel mee dat volgens de arts iedereen onder zeil zou brengen. Slapen deed ik nog steeds niet, wel hallucineren. Ik zag ET naast mijn bed staan en dacht dat ik verdronk, heel eng.”

Opname

Uiteindelijk liet ze zich opnemen in een luxe rustoord. “Ik dacht dat ik daar de hele dag in bed mocht liggen, maar moest een druk programma volgen met yoga, mindfulness en gesprekken met psychologen. Ik had geen geschiedenis van mentale problemen, geen onverwerkte trauma’s, geen burn-out of depressie, mijn enige probleem was dat ik niet kon slapen! ’s Nachts stond ik vaak gefrustreerd te roken in het bos. Ik voelde me de slechtste moeder ter wereld, omdat ik mijn kinderen in de steek liet. Na drie weken was ik dus alweer thuis, ook al duurde het programma eigenlijk drie maanden. Inmiddels lukte het me, met behulp van zware medicatie, om weer een paar uur per nacht te slapen. Daardoor voelde ik me al stukken beter. Dat Mike in mijn afwezigheid het huis had verkocht, was ook een opluchting. We logeerden bij mijn ouders, waar mijn dochter gelukkig weer gewoon doorsliep. Daardoor viel de grootste last van mijn schouders.”

Beetje beter

Daarna ging het elke maand een beetje beter. Natasja werd vrolijker, energieker, barstte van de mooie ideeën. Zo wilde ze investeren in een weeshuis in Oeganda, bedacht ze een format voor een reality-serie en wilde ze met haar gezin op wereldreis. Wat Natasja niet wist, was dat het slaaptekort al schade had veroorzaakt in haar brein, wat een manie uitlokte. Dat is een ernstige stemmingsstoornis, gekenmerkt door een periode van onuitputtelijke energie, extreme opgewektheid en impulsiviteit, waarbij iemand langzaam de realiteit uit het oog verliest. Uiteindelijk kan dit leiden tot een psychose.

Wilde vrouw

“Alles wat ik deed, deed ik in extreme mate. Extreem veel roken, de hele dag door keiharde muziek luisteren. Niet één tompouce eten, maar vier tegelijk. Niet één story per dag posten op Instagram, maar 37. Ik had ook een extreem hoog libido. Mike vond die seksverslaving al snel heel irritant, hij had helemaal geen zin in zo’n wilde vrouw. Daar was ik ook heel makkelijk in: dan zocht ik het toch bij een ander? Hij betrapte me erop dat ik appte met vreemde mannen, maar dat interesseerde me helemaal niets. Het was alsof ik zwaar onder invloed van drank en drugs was. Ook mijn kinderen verdwenen naar de achtergrond. Ik was niet meer bezig met bedtijd of school, dat moest mijn man allemaal doen.”

Steeds gekker

Mike was in eerste instantie alleen maar blij dat zijn vrouw zich na die moeilijke periode weer goed voelde en maakte zich ook geen zorgen over de gekke plannen – Natasja had altijd grote dromen gehad. “In het begin viel het niet zo op, maar ik werd steeds gekker en gekker. Mike herkende zijn eigen vrouw niet meer. Achteraf heeft hij me verteld dat hij toen overwoog bij me weg te gaan. Dat neem ik hem niet kwalijk, ik gedroeg me ook belachelijk. Maar toen hij zich realiseerde dat ik ziek was, kwam de liefde terug en heeft hij er juist alles aan gedaan om hulp voor mij te krijgen. Helaas is dat niet zo makkelijk, als iemand zelf niet meewerkt. Hij heeft meerdere keren de huisarts en GGD gebeld en zelfs de politie op me afgestuurd, maar kreeg dan te horen dat ze niets konden doen. Daarvoor moet het eerst écht fout gaan.”

Ferrari zonder rem

Natasja verloor zichzelf steeds meer in waanideeën. Zo bracht ze bijna een hele dag in de stromende regen op de begraafplaats door, overdreven chic gekleed en met een enorme bos rozen, die ze op het graf van haar ex-schoonmoeder wilde leggen. “Dat sloeg nergens op, want zij was al heel lang dood en ik liep daar rond als een verzopen kat, maar in mijn hoofd was het heel normaal. Iedereen was gek, behalve ik. Ik leed aan grootheidswaanzin, voelde me een echte ster. Of God, die de wereld moest redden. Dat werd alleen maar erger toen Mike me een paar dagen later meenam naar een hotel. Ik liep daar helemaal opgedoft rond in veel te sexy kleding, maakte constant foto’s van mezelf en riep allemaal gênante dingen

Schaamte

Veel weet ik niet meer, maar na wat Mike me heeft verteld, voelde ik zoveel schaamte naar de andere hotelgasten. De vrouw die ik daar was, staat zó ver van mij af. Van nature ben ik juist heel rustig. Ik wil niet graag opvallen, zou niet zomaar mijn stem verheffen in het openbaar. Mike heeft daar de horroravond van zijn leven beleefd. Gelukkig heeft hij de kinderen goed afgeleid, zodat zij er niets van hebben meegekregen dat hun moeder werd afgevoerd in een ambulance, vastgebonden op een brancard. Ik dacht dat zij gek geworden waren, dat ze me verwarden met iemand anders. Maar waarom stond Mike dan zo te huilen?”

Acute opname

De hotelovernachting was een vooropgezet plan van hem, zodat medewerkers van de GGD de kans kregen Natasja een tijdje te observeren. Toen zij constateerden dat ze inderdaad acuut moest worden opgenomen, stond de ambulance al klaar. Natasja werd naar de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis gebracht en moest de nacht in de isoleercel doorbrengen. Hoewel ze meteen medicatie kreeg, ging het de eerste weken alleen maar slechter. Het is namelijk niet makkelijk om iemand uit een manie te krijgen.

Intensive care, psychiatrie

“Het enige wat ik me van die periode herinner, is dat ik heel veel lol had met mijn ‘vrienden’. Ik had allemaal butlers om me heen, mocht uitslapen, tv-kijken en knutselen. De realiteit kickte pas drie weken later in. Het ging toen al wat beter, dus ik mocht in mijn eentje naar het ziekenhuiswinkeltje om knuffels te kopen voor mijn kindjes. Toen ik terugkwam, was de deur op slot. Op het bordje las ik: Intensive care, psychiatrie. Het was alsof ik vastgenageld stond aan de grond. Ik denk dat ik daar wel een kwartier gestaan heb, ik kon het gewoon niet geloven. Zat ik echt hier?!

Dankbaar

Daarna heb ik heel lang met een begeleider gepraat, die me precies vertelde wat er met me aan de hand was. Ik ben de hulpverleners daar enorm dankbaar, zij hebben echt mijn leven gered. Letterlijk, want als een manie niet behandeld wordt, kun je eraan doodgaan. Een arts legde mij uit dat je het kunt vergelijken met een Ferrari zonder rem. Op een gegeven moment draait de motor in de soep. Zo gaat dat ook met hersenen die overuren maken. Ik heb heel veel geluk gehad dat er geen blijvende schade in mijn hoofd is ontstaan, want dan was ik achter de geraniums beland.”

Stempel

Na vier weken werd ze ontslagen uit de kliniek, maar het duurde nog zo’n anderhalf jaar voordat Natasja hersteld was. “Ik was ontzettend moe, kon geen prikkels verdragen, had angst- en paniekaanvallen. Zelfs een wasje draaien lukte niet. Als ik ’s ochtends wakker werd, waren mijn gedachten zo donker dat ik pas uit bed wilde na een peptalk van een half uur van Mike. Ik voelde me zó klein, zó niets meer waard. Ik werd overmand door schaamte en schuldgevoel, vooral naar mijn kinderen. Hoe had ik het zo ver kunnen laten komen? Met de meiden ging het gelukkig heel goed, Mike had een feestje gemaakt van de tijd dat ik in het ziekenhuis lag. Hij had een nieuw huis geregeld, de kamers van de meiden leuk ingericht, op school liep alles. Ergens vond ik het afschuwelijk dat hij dat allemaal zo goed kon. Alsof ze een nieuw leven hadden opgebouwd waarin ik niet meer nodig was.”

Omslagpunt

Het omslagpunt kwam toen Natasja opnieuw zwanger raakte. “Natuurlijk hebben we dat in goed overleg met de GGD besloten”, zegt ze. “Maar ik had nog steeds een sterke kinderwens – niet voor niets had ik op de intensive care met die meloen rondgelopen – en Mike was ervan overtuigd dat een baby mijn redding zou zijn. Daar heeft hij gelijk in gekregen: ik was zielsgelukkig vanaf het moment dat onze zoon op mijn borst werd gelegd. Na een zware bevalling – de navelstreng zat om zijn nekje – keek hij me aan met zijn kleine oogjes, alsof hij zei: ‘Mama, je bent niet zwak, je bent sterk’. Dat was het moment waarop ik besloot een boek te gaan schrijven. Om anderen te waarschuwen én te inspireren.”

Verhaal

Met haar verhaal naar buiten komen was niet makkelijk. “Tot die tijd had ik het aan niemand verteld. Het stempel ‘gek’ dat opeens op mijn voorhoofd stond, vond ik heftig. Ik was bang dat ik niet meer serieus genomen zou worden. Nog steeds, als ik een keer iets te enthousiast ben of even uit mijn dak ga, zie ik Mike schrikken. Ook de meiden vragen weleens: ‘Mama, je hoeft toch niet weer naar het manieziekenhuis?’ Gelukkig hebben we er altijd open over gepraat. Ze zijn inmiddels negen en twaalf en weten dat het leven niet alleen maar rozengeur en maneschijn is. En een mentale aandoening is niets om je voor te schamen.

Angst

Natuurlijk ben ik ook weleens bang dat het weer misgaat. Er is een kleine kans dat slaapgebrek en stress een nieuwe manie triggeren. Ik pak daarom bewust goed mijn rust en ga niet meer over mijn grenzen. Toen onze zoon net geboren was, heeft Mike bijvoorbeeld alle nachtvoedingen gedaan, zodat ik kon doorslapen. Mijn man heeft inmiddels een snurkbeugel – want achteraf gezien sliep ik door zijn gesnurk al jarenlang onregelmatig – en als hij toch een keer onrustig of verkouden is, ga ik gewoon naar de logeerkamer. Mijn slaap is nu heilig, want ik wil dit nooit meer meemaken.”

Tip van de redactie: Toen mama verdween

Na een periode van chronisch slaapgebrek belandde Natasja de Hollies in 2022 onverwacht in een manie en werd ze gedwongen opgenomen in de GGZ. Voor de gelukkig getrouwde moeder zonder eerdere psychische klachten ging er een compleet nieuwe wereld open, waarin ze naast chaos ook herkenning, liefde en hoop vond. Met haar persoonlijke verhaal wil Natasja laten zien dat psychische problemen iedereen kunnen overkomen én dat je, hoe diep je ook zit, jezelf weer terug kunt vinden.

Shop hier

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.