Kathelijne zou nooit meer lopen, maar blijft vechten: ‘Dit jaar ga ik stappen zetten’

Net als Vriendin brengt ook Mijn Geheim de allermooiste persoonlijke verhalen, die we hier graag elke week met je willen delen.

Meer verhalen die raken? Abonneer je op Mijn Geheim!

Zeilongeluk

Katelijne: “Op mijn veertigste liep ik door een zeilongeluk een dwarslaesie op. Van het ene op het andere moment was mijn leven totaal veranderd. Tot die tijd was ik altijd een heel sportieve en onafhankelijke vrouw geweest, maar in 2015 raakte ik tijdens een werkklus bij Sint Maarten zwaargewond aan mijn rug. Ik was een film aan het maken op de Caraïbische zee. Daar zeilen was altijd al een grote wens voor me geweest, dus toen een bedrijf dat zeilvakanties organiseerde me vroeg om daar een promotiefilm voor hen te maken heb ik niet lang geaarzeld. Het was een geweldige opdracht die de drie grootste liefdes van mijn leven combineerde: filmmaken, reizen en zeilen. Helaas veranderde de droomklus in een regelrechte nachtmerrie.”

Hoge, steile golven

“Het ongeluk gebeurde tijdens een van de laatste dagen. Ik was op het voordek bezig een camera te bevestigen toen er plotseling hoge golven voor ons opdoemden. Later bleek dat gebied in die periode van het jaar bekend te staan om dit soort hoge, steile golven, maar dat wist ik toen nog niet. In een tel was het gebeurd. De boot voer recht op de golven in en klapte elke keer met een donderend geweld in het golfdal erachter. Telkens kwam ik met een enorme klap op het dek terecht. Na de derde golf voelde ik een heftige pijn in mijn rug. Ik wist meteen dat er iets verschrikkelijk mis was. Ik kon mijn benen niet bewegen en voelde mijn onderlichaam niet meer. De vijfenveertig minuten die het duurde om terug te varen naar de haven waren een hel. Bij elk golfje waar de boot overheen klapte, beet ik in de reling om het niet uit te schreeuwen van de pijn in mijn rug.

Ruggenmerg beschadigd

Ik werd overgebracht naar een ziekenhuis in de Dominicaanse Republiek. Daar bleek dat ik een dwarslaesie had. Een van mijn ruggenwervels was gebroken en had mijn ruggenmerg beschadigd. Eigenlijk had ik direct geopereerd moeten worden, maar door verschillende omstandigheden gebeurde dat pas drie dagen na het ongeluk. Daar lag ik dan, ver van huis, met heel veel pijn en zonder enige duidelijkheid over hoe het nu verder moest.”

Er was iets wezenlijks veranderd

“Na twee weken in de Dominicaanse Republiek werd ik naar Nederland gebracht. Het eerste halfjaar verbleef ik in een revalidatiecentrum, daarna trok ik noodgedwongen in bij mijn ouders. Naar huis gaan was geen optie, mijn woning was totaal niet geschikt voor iemand met een dwarslaesie. De band met mijn ouders is altijd goed geweest en heeft zich na het ongeluk zelfs verdiept, maar we moesten alledrie wel wennen aan deze nieuwe situatie. Er was iets wezenlijks veranderd. Iets waar we alledrie mee om moesten gaan. De lichamelijk zelfstandige Katelijne die ik was, bestond niet meer. Ik was in die eerste periode dag en nacht afhankelijk van zorg. Dat was voor mij moeilijk, maar ook voor de mensen om me heen. Ik heb geen zussen of broers en was – zeker in het begin – voor een groot deel aangewezen op de hulp van mijn ouders, vrienden en bekenden. Ik moest wel, ik had geen keus. Ik had een vriend, maar hij is met de noorderzon vertrokken en bleek later bij een andere vrouw ingetrokken te zijn.”

Lees ook Isa (20) liep door een ski-ongeval een incomplete dwarslaesie op

Confronterend

“Voor mijn vader en moeder was het heel confronterend om te zien én te voelen wat het hebben van een dwarslaesie in mijn geval betekende. Hun veertigjarige dochter had van de ene op de andere dag 24/7 hulp nodig. Ik kon me niet eens zelfstandig omdraaien in bed of voelen of ik naar het toilet moest. Zowel mijn vader als mijn moeder werkten in de medische wereld. Mijn vader als chirurg, mijn moeder als keuringsarts, maar van een dwarslaesie wisten ze weinig. Daarin staan ze trouwens niet alleen. Een dwarslaesie is meer dan je benen die het niet doen. Al je organen onder het laesieniveau doen het niet meer. Je moet bijvoorbeeld katheteriseren omdat je blaas het niet meer doet, je hebt geen controle over je darmen, door een slechte doorbloeding krijg je al gauw doorligplekken en nog veel meer.

Complicaties

Er komen ook andere complicaties uit voort. Lichamelijke, zoals botontkalking en een totaal andere stofwisseling en mentale, zoals nachtmerries en het rouwproces waar je doorheen moet om wat je verloren hebt. Het is iets waar je je niet aan kunt onttrekken, al zou je het nog zo graag willen. Depressie, suïcide en euthanasie, het komt allemaal voor en dat is heel begrijpelijk. Een dwarslaesie heeft zo’n enorme impact. Je bent opeens je zelfstandigheid kwijt en het leven zoals je kende, is niet meer mogelijk.”

Nooit meer lopen

“Kort na mijn terugkeer in Nederland had de neurochirurg me heel duidelijk gemaakt dat hij niet geloofde dat mijn situatie ooit nog zou verbeteren. Dit was wat het was, hier moest ik het mijn verdere leven mee doen. Het beste kon ik de situatie accepteren en leren leven in een rolstoel. Het revalidatietraject dat me werd aangeboden was puur en alleen gericht op het leren omgaan met mijn beperkingen en niet op mogelijk herstel. Dat laatste had geen zin en zou alleen maar verdriet en teleurstelling met zich meebrengen. Hoe mensen omgaan met een dwarslaesie is per persoon verschillend. Sommigen kunnen zich neerleggen bij de situatie, maar dat gold niet voor mij. Zonder enige hoop op verbetering had het leven voor mij geen zin meer. Dat voelde ik toen heel sterk zo. Tijdelijk in een rolstoel vond ik acceptabel, maar niet voor altijd. Dat wilde en kon ik niet. Ik moest onderzoeken wat er nog mogelijk was en waar ik dat kon vinden.” 

Amerika

“Mijn zoektocht naar een andere medische benadering bracht me bij Project Walk in Californië, Amerika. Project Walk werkt met Activity Based Therapie (ABT). Hierbij wordt juist wel de nadruk gelegd op herstel. Het behandeltraject wordt helemaal aangepast aan de individuele situatie van elke cliënt. Het doel van de therapie is om neurologisch herstel te triggeren in de verlamde delen van het lichaam en daarmee beweging en gevoel terug te krijgen. In veel gevallen lukt dat ook. Sommige mensen leren weer lopen, maar dat is wel de minderheid. Maar weer zelfstandig kunnen staan, jezelf kunnen omdraaien in bed of je seksualiteit terugkrijgen zijn voor mensen met een dwarslaesie minstens zo belangrijk.

Kei- en keihard werken

Ondanks de scepsis van mijn Nederlandse artsen besloot ik naar Amerika te gaan om deze alternatieve therapie te gaan proberen. Ik had de praktische en financiële mogelijkheden én niets te verliezen. Ik had alles al verloren, ik kon alleen maar winnen. Ik zette hoog in: ik wilde weer kunnen lopen en normaal kunnen plassen. Een trainingsprogramma volgen bij Project Walk betekent kei- en keihard werken, super gemotiveerd zijn en je optimaal inzetten. In mijn geval was al het harde werk het meer dan waard, want ik kreeg steeds meer beweging in mijn onderlichaam en het gevoel in mijn blaas keerde terug.

Zelfstandig lopen

Het lukte me uiteindelijk met minimale hulp korte stukjes met een rollator te lopen. Een paar weken of maanden extra therapie hadden me zeker nog veel verder kunnen brengen. Dan had ik zelfstandig kunnen lopen met een rollator. Helaas ging Californië door de coronacrisis in lockdown en sloot de VS haar grenzen. Ik moest terug naar Nederland waar geen mogelijkheid was om mijn ABT-therapie te vervolgen. Daardoor heb ik alles verloren wat ik in de jaren daarvoor heb weten terug te winnen.”

Trainingscentrum

“‘Dit zou voor iedereen beschikbaar moeten’ zijn dacht ik. toen ik in Amerika was al. Niet iedereen kan naar Amerika afreizen en daar langere tijd te verblijven om ABT-therapie te volgen. Zou ik in Nederland geen trainingscentrum op kunnen zetten waar ABT-therapie aangeboden wordt? Het zou het verschil kunnen maken in heel veel mensenlevens. Ik begon de mogelijkheden te onderzoeken. Makkelijk zou het niet worden, dat was al snel duidelijk, maar onmogelijk leek het me ook niet. Uiteindelijk lukte het me met de hulp van een paar lotgenoten.

Lees ook Debby werd na een operatie wakker met een dwarslaesie

Neuromove

Na een moeizaam en intensief traject en heel veel werk opende vier jaar geleden trainingscentrum Neuromove in Amsterdam zijn deuren. Er trainen 220 patiënten, 180 mensen staan op de wachtlijst. We willen nog veel meer mensen helpen dus gaan we naar een grotere locatie verhuizen. Dat kost echter een hoop geld. Er moet extra apparatuur worden aangeschaft, meer fysiotherapeuten moeten opgeleid worden in ABT en de afbouw en inrichting van ons nieuwe pand is niet goedkoop. We zijn een stichting en dus afhankelijk van donaties en giften.

Op de been komen

Zelf train ik natuurlijk ook bij Neuromove en ik heb wat in te halen. Ik heb wat complicaties gehad, moest herstellen van medische ingrepen. Ik heb mijn enkel gebroken, een gevolg van mijn broze botten, maar daar ben ik inmiddels zo goed mogelijk van hersteld. Dit jaar ga ik stappen zetten. Ik wil nog steeds op de been komen, want dat zou mijn leven zoveel groter maken. Weer bij vrienden op bezoek kunnen die niet op de begane grond wonen, eten bij een restaurant zonder invalidetoilet, op het strand wandelen.”

Dwars

“In het ziekenhuis in de Dominicaanse Republiek ben ik direct nadat ik werd opgenomen en niets anders kon doen dan wachten een videodagboek begonnen. Het was mijn manier om enigszins grip te krijgen op een situatie waar ik totaal geen controle over had en vast te leggen wat er allemaal gebeurde. Wat begon als een persoonlijk videodagboek voor mezelf is uiteindelijk de documentaire Dwars geworden die is uitgezonden bij de NPO. Dwars is het verslag van alles wat er gebeurd is. De film begint bij het ongeluk en neemt de kijker mee door het revalidatieproces, het zoeken en vinden van alternatieve mogelijkheden en mijn strijd om tenminste een deel van mijn zelfstandigheid terug te krijgen.

Sprankje hoop

Dwars is een eerlijke film die ik gemaakt heb in de hoop dat anderen er iets aan hebben. Verwacht geen wonderen, maar er is misschien toch een sprankje hoop te vinden. Er is vaak meer mogelijk dan je zou denken. Mensen vragen me vaak wat het ongeluk me gebracht heeft. Ik vind op geen enkele manier betekenis in wat me is overkomen, ik heb het licht niet gezien en ben er ook geen beter mens van geworden. Ik maak simpelweg het beste van de situatie, want het alternatief, diepongelukkig worden, is voor mij geen optie.”

Het kan iedereen gebeuren

“Wat mij is overkomen kan iedereen gebeuren. Terugkijken heeft geen enkele zin, je schiet er niets mee op. Ik heb af en toe nog steeds dagen dat ik boos ben, dat ik helemaal klaar ben met die dwarslaesie, maar dat is veel minder frequent dan tijdens de eerste jaren. Ook zijn de scherpste randjes eraf. Misschien is het een survivaltechniek en heb ik het zo ver weggestopt dat ik er niet meer bij kom. Ik ga best plezierig door het leven. Ik heb een volledig aangepast huis waarin ik samenwoon met mijn hulphond Louie. Louie is mijn maatje, mijn rots in de branding. Als het op mijn pad zou komen sta ik wel open voor een nieuwe liefde in mijn leven, maar een noodzaak is het niet. Ik heb het prima samen met Louie.

Zitskiën

Filmmaken, reizen en zeilen zijn nog altijd mijn grote liefdes. Helaas is filmmaken lastig vanuit een rolstoel en reizen ook niet vanzelfsprekend, maar binnenkort ga ik voor het eerst zitskiën in Oostenrijk. Liefde voor het water zit in me en zal ik nooit kwijtraken. De eerste keer op open zee was dood- en doodeng, maar ik wist dat ik er doorheen moest. Bang om te verdrinken ben ik niet, ik zeil weer en dat is heerlijk. Zeilen betekent vrijheid voor mij. Het is de enige activiteit die hetzelfde is als voor het ongeluk, alleen de positie in de boot is anders. Ik hoef niet te vechten om het onder de knie te krijgen zoals bij veel andere dingen in mijn leven.”

Documentaire

Dwars, geregisseerd door Katelijne Langezaal en geproduceerd door Volya Films in samenwerking met KRO-NCRV werd op 29 mei 2025 uitgezonden op NPO 2 bij NPO Doc en is ook terug te kijken.

113 zelfmoordpreventie: denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Bel dan 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl.

Uit privacy-overwegingen zijn de namen in dit verhaal gewijzigd.

Geraakt door dit verhaal? Word abonnee van Mijn Geheim en ontvang nog meer échte verhalen in je brievenbus!