Veronique heeft PMDD en kampt met heftige stemmingswisselingen

Dit Vriendin Club-artikel lees je nu gratis. Word lid en ontdek meer!

Meer informatie

“Als mensen aan mij vragen hoe het met me gaat, dan zeg ik: ‘Ja goed.’ Natuurlijk gaat het goed. Ik ben niet ziek, ik ga niet dood, ik heb een dak boven mijn hoofd. Ik heb de allerleukste man met wie ik binnenkort ga trouwen, we hebben samen vier kinderen en die zijn allemaal gezond. Ik heb een heel leuk leven, er is niks aan de hand met mij… Het klinkt zo goed als ik dit zeg, maar helaas is het een halve waarheid. En dat bedoel ik letterlijk. Want waar ik de ene helft van de maand heel gelukkig ben met mijn leven en de mensen om me heen, hou ik mijn dierbaren de andere helft van de maand van me af, wil ik niet dat ze me aanraken en voelt het leven als een hel.

PMDD

Sinds kort weet ik wat daar de oorzaak van is. Ik heb PMDD,  PreMenstrual Dysphoric Disorder. Dat zorgt voor extreme stemmingswisselingen tijdens de menstruatiecyclus. Het lijkt op het meer bekendere PMS, het premenstrueel syndroom, waarbij je die schommelingen ook kunt hebben, alleen bij PMDD heb je dat in zeer ernstige mate. PMS is puur hormonaal en bij PMDD speelt ook je brein een belangrijke rol. Die reageert overmatig op je schommelende hormoonhuishouding, bij deze aandoening zit de oorzaak dus in je hoofd. En dan is er nog een ander aspect wat wellicht een rol speelt en dat is trauma. Er is nog onvoldoende wetenschappelijk draagvlak voor, maar wel is bekend dat bij vrouwen die PMDD hebben vaak een traumatische jeugdervaring een rol speelt. Ook bij mij waarschijnlijk, want rond mijn elfde jaar heb ik iets heftigs meegemaakt. Daar wil ik hier verder niet op ingaan, omdat het voor mijn missie, meer bekendheid geven aan leven met PMDD, geen toegevoegde waarde heeft.”

Grijze bril

“Twee weken per maand wordt in mijn brein alles negatief vertaald, zo lijkt het. En worden alle emoties extra uitvergroot. En dat komt vooral tot uiting in mijn relaties. Op het moment dat ik me goed voel, kan ik de hele wereld aan. Dan voel ik me zoals ik me hoor te voelen en ben ik gewoon de leuke versie van mezelf. Maar dan, na een week of anderhalf, voel ik: hé, er gebeurt iets in mijn lijf en ik besef dat het er weer aan zit te komen. Het is net alsof er een knop omgaat en de nare Veronique tevoorschijn komt.
Ik zie alles door een grijze bril, echt álles is negatief. Het lukt me niet om te denken van: oh ja, hier ben ik nu, dit gaat wel weer over. Heel soms heb ik even dat bewustzijn wel, maar meestal niet. Ik zit helemaal vast in mijn wereld, mijn waarheid en iedereen heeft zich maar aan mij aan te passen.
Stel je voor dat je twee weken lang aan iemand vertelt hoe leuk ie is en hoeveel je van hem houdt en het fysieke contact opzoekt, gewoon zoals dat in een normale, gezonde relatie gaat, en dan vervolgens anderhalve week of twee weken lang duidelijk maakt dat je niets met die persoon te maken wilt hebben, dat je echt denkt: gatsie, kijk me niet zo aan. Dat de kleinste aanraking al te veel is, dat je echt walgt van iemand… En dat iedere maand opnieuw.  Dat houdt geen partner vol natuurlijk.”

Heksenkant

“Toen ik aan mijn huidige partner ging merken dat hij onzeker werd van mijn gedrag, dacht ik: dit kan niet langer. Ik móet weten wat ik heb, want dit is niet normaal en ik wil hem hierdoor niet verliezen.
Ik ben gaan googelen op mijn klachten en kwam uit bij stichting PMDD Nederland, een organisatie die zich inzet voor vrouwen met dergelijke klachten. Via deze weg kwam ik terecht op een pagina van Facebook waar informatie wordt gedeeld en lotgenoten hun ervaringen uitwisselen. Het was voor mij één groot feest van herkenning.

Dat was twee jaar geleden, mijn partner en ik kenden elkaar net een paar maanden. De eerste drie, vier maanden was er nog niks aan de hand. Ik was hartstikke verliefd en ja, dat wordt natuurlijk ook aangestuurd door hormonen. De problemen begonnen toen de verliefdheid wat was gezakt en de gevoelens wat waren genormaliseerd. De kant van de boze heks in mij begon zich weer tweewekelijks naar de voorgrond te dringen. Natuurlijk begreep mijn partner daar niets van. Hij betrok het op zichzelf. Dacht dat ik hem niet meer leuk vond, omdat ik hem van me af begon te duwen om hem vervolgens na twee weken weer naar me toe te halen. Dat was heel naar natuurlijk.”

Jeugd

“Toch is het niet altijd zo geweest. In mijn jeugd had ik een normale menstruatiecyclus. Dat begon aan het einde van de basisschool, zo rond mijn twaalfde. Natuurlijk was er af en toe wat chagrijn, maar niet anders dan bij andere meiden die ongesteld zijn. Ik herinner me uit die tijd geen heftige, emotionele schommelingen. Ik groeide op in een klein dorp in het oosten van het land, in een omgeving waar het niet gewoon was om over gevoelens te praten. Ook niet binnen ons gezin. Wij waren met zijn vieren – ik heb ook nog een broertje – Jehovah’s Getuigen. Niet heel streng, maar we waren het wel. Dat betekende na school en werk snel eten, andere kleren aan, langs de deuren gaan en andere activiteiten doen die van ons werden verwacht. Het was altijd een gehaast en gestress. Om die reden en ook wel om verschillen van visie zijn mijn ouders eruit gestapt. Vlak voordat ik naar de middelbare school ging. Het had niet het gevolg dat je vaak van andere ex-Jehovahs hoort, die breken met je hele achtergrond. Dat was bij ons niet. Waarschijnlijk omdat we niet heel streng in de leer waren en er niet al generaties mee verbonden waren. Behalve dat we na school en werk nu wel tijd hadden voor ontspanning, veranderde er niet zoveel. Ik had een gewone middelbare-schooltijd. Ik had een vriendin die ook Jehovah’s Getuige was en ik ben zelfs nog even teruggegaan, omdat ik de saamhorigheid miste. Het is wel echt een community. Ik ging met haar mee naar bijeenkomsten, maar na een tijdje had ik het wel gezien.”

Zeepbel

“Na de middelbare school ben ik meteen gaan werken, op kantoor bij een bedrijf dat in mode deed. In die tijd leerde ik de vader van mijn kinderen kennen. Ik was negentien toen we gingen samenwonen en in die periode merkte ik dat ik opeens heel anders kon zijn. Alsof ik uit twee verschillende personen bestond. Toen ik er meer op ging letten, viel me op dat er een ritme in zat. Je had de leuke Veronique-versie die heel aardig is en respectvol naar mensen, gewoon mijn normale zelf zeg maar, tot ik een tijdje in de versie van de boze heks schoot. In die versie zie ik er qua kleding niet uit en ben ik altijd boos. Alles en iedereen irriteert me dan. Een bepaalde blik kan al zoveel agressie bij me oproepen, dat ik diegene wel overhoop kan schieten. Zo denk ik dan echt.

Als mijn vriend in zo’n fase met vrienden op stap wilde gaan, werd ik mega boos. Hoe kón hij me alleen laten? Dat wilde ik gewoon niet hebben! Ik was dan echt heel erg, maar dat had ik zelf niet in de gaten. Onze relatie had flink te lijden onder mijn stemmingen. We kregen samen twee kinderen en tijdens de eerste zwangerschap had ik gelukkig nergens last van. Al vrij vlot na onze eerste zoon raakte ik zwanger van de tweede en ook toen was ik heel stabiel en gewoon mijn leuke zelf. Maar eenmaal ontzwangerd van de jongste kwamen mijn stemmingswisselingen in alle hevigheid terug, en veel erger nog dan daarvoor. Uiteindelijk gingen we uit elkaar, toen de oudste anderhalf was en de jongste net zes maanden. Mijn vriend had een andere vrouw ontmoet, met wie hij verder wilde gaan. Onze breuk had niet direct te maken met mijn stemmingswisselingen, maar die waren er denk ik wel de oorzaak van dat we zover uit elkaar waren gegroeid. Daar hebben we eigenlijk nooit echt met elkaar over gesproken.
Ik had niks door en leefde van bui naar bui. Aan de buiten-kant zag alles er goed uit, totdat het mooie plaatje als een zeepbel uit elkaar spatte. Samen met de kinderen en de hond heb ik een paar maanden bij mijn ouders gewoond, tot ik zelf weer een huis kreeg. Mijn emoties gingen alle kanten op. Van extreme woede tot diep verdriet, omdat mijn vriend ons op deze manier had verlaten. Maar dat is logisch, ook zonder PMDD zou je je zo voelen.”

Relatie

“Of onze relatie te redden was geweest als we hadden geweten wat de oorzaak van mijn heftige stemmingswisselingen was, weet ik niet. Ik denk het eerlijk gezegd niet. Ik was wel echt die vrouw die hem helemaal claimde, waarschijnlijk werd hij goed gek van mij.  Ik merk – en hoor dat ook van vrouwen met dezelfde problemen als ik – dat mannen je wel wíllen maar vaak niet kúnnen begrijpen. Dat iets als PMDD zo je gedrag kan bepalen, dat er geen keuze is. En ik snap dat ook wel. Zij kunnen niet voelen wat wij voelen. Ik merk dat ook aan mijn huidige partner. Hij wil het echt heel graag begrijpen. Het is de bedoeling dat de stichting PMDD Nederland zoom-meetings gaat organiseren voor partners. Daar zou hij graag aan willen deelnemen. Het is voor hem en ook voor onze kinderen natuurlijk net zo goed verschrikkelijk. Een tijdje geleden zocht mijn zoon tijdens een van mijn akelige periodes fysiek contact met me, maar daar had ik even echt geen behoefte aan. Wat voor moeder ben je dan, denk ik later. En dan ben ik bang dat hij dit als een herinnering meeneemt. Ik vind dat heel erg. We zijn een samengesteld gezin en hebben het zo georganiseerd dat het ene weekend alle kinderen hier zijn en het andere weekend niet. Ertussendoor doen we het om en om. Dat gaat prima, buiten mijn buien om gerekend.”

Noodklok

“Onlangs bekende mijn vriend dat hij het kort daarvoor, in een drukke periode waarin alle kinderen er waren, het bijna niet meer trok en echt even weg had gewild uit de situatie. Uit wanhoop ging zelfs de vraag door zijn hoofd of hij dan nog wel terug zou willen komen. Hij kon het niet meer handelen. Ik dacht dat ik gek werd. Hoe kon hij hier nu mee aankomen, terwijl ik net in zo’n heftige fase van mijn cyclus zat. Ik huilde als een kind, zo bang was ik dat hij me zou verlaten. Nou dat dus, zo alleen maar bezig met mezelf. Dat kan echt niet. Ik ben nu op een punt gekomen dat ik weet dat ik er écht iets aan moet gaan doen om mijn relatie niet te verliezen. En meer dan dat, om ook mezelf niet kwijt te raken. Want in zo’n zwarte periode denk ik best weleens van laat maar, ik wil dit niet meer, ik kan zo niet  leven. Maand in maand uit mezelf en de mensen die ik liefheb zoveel pijn doen.”

Missie

“Ik weet dat ik hulp moet zoeken en dat ga ik binnenkort ook doen, maar ik vind het ook eng. Ik heb best al veel therapie gehad, gesprekken met psychologen, huisartsen, noem maar op, maar het heeft allemaal niks geholpen. De stichting adviseert om een naar een specialist te gaan die ervaring heeft met PDMM. Daarvoor moest ik eerst een verwijzing halen bij de huisarts maar toen ik hem over mijn klachten vertelde, adviseerde hij me weer een psychiater.

Daarom treed ik nu met mijn verhaal naar buiten, dat is mijn missie geworden. Op Insta ben ik ook een account begonnen, Vero-en-de-hormonen, waarin ik mijn leven met PMDD deel, over de uitdagingen en mijn gevoelens, echt eerlijk en rauw zoals het is. Ook over mijn galzwarte dagen. Over PMS wordt al veel gesproken en er is ook steeds meer aandacht voor mentale klachten. Maar PMDD lijkt alleen in het buitenland bekend te zijn, in Nederland hoor je er amper over. En als je er wél iets over hoort, wordt het niet serieus genomen. Vooral dat laatste vind ik moeilijk te verkroppen. Veel mensen beseffen niet hoe enorm zwaar dit je leven maakt. Misschien vinden ze dat je het zelf veroorzaakt of dat je overdrijft. Ze begrijpen het niet. Daarom is het zo belangrijk om hier aandacht aan te besteden. Al kan ik maar een paar vrouwen met soortgelijke klachten op dit spoor zetten, zodat ze op tijd de juiste hulp kunnen vinden zonder dat relaties erdoor stuklopen of dat je moet leven met spijt van dingen die je tijdens zo’n periode doet, zoals ik. Dat is het niet waard. PMDD heeft ook erfelijke componenten, weet ik inmiddels. En als ik terugkijk naar de vrouwelijke lijn van de familie, zie ik inderdaad een reeks van mentale problemen en zware overgangen. Als deze vrouwen in hun tijd hadden geweten wat ik nu weet, hoe anders hadden zij dan hun leven kunnen leven?”

Tekst: Babet M. Ch. Bruns
Foto: Getty Images