Tirza (26) is touringcarchauffeur en deelt haar leven online: ‘Soms ben ik een week weg’

Duizenden volgers

Duizenden mensen kijken dagelijks met touringcarchauffeur Tirza (27) mee. Hoe ze door smalle straatjes manoeuvreert, urenlange ritten maakt door Europa, met een dubbeldekker de Eurotunnel doorkruist of haar touringcar door de wasstraat stuurt. Als jonge vrouw in een wereld die nog altijd wordt gedomineerd door mannelijke touringcarchauffeurs, valt ze op. Niet alleen op de weg, maar ook online, waar ze met haar video’s steeds meer volgers bereikt. Wat voor veel mensen een onbekend beroep is, maakt zij zichtbaar: het leven achter het stuur van een touringcar, met alle vrijheid, verantwoordelijkheid en onverwachte momenten die daarbij horen.

Touringcar

Tirza’s weg naar het stuur van een touringcar was allesbehalve vanzelfsprekend. “Het was nooit een jeugddroom en in mijn familie doet ook niemand dit beroep. Ik volgde een zorgopleiding, maar merkte dat dit mij toch niet zo lag. Toen ben ik in de taxiwereld gaan werken. Later reed ik bij de huisartsenpost: ik ging samen met de huisarts naar patiënten toe, bijvoorbeeld als iemand niet naar het ziekenhuis kon, maar wel acute zorg nodig had. Overdag had ik vrij en dat leek me een goede kans om alle rijbewijzen te halen. Ik begon met mijn busrijbewijs. Dat leek me handig én leuk, je kunt er zo veel mee”, vertelt Tirza. “Mijn werkgever in de taxiwereld had ook bussen, dus ik zat daar al weleens in en reed soms stiekem een rondje op het industrieterrein. Dat grote spul vond ik altijd al mooi. Dus dat rijden zat er al een beetje in.” Via internet ziet Tirza op een gegeven moment een vacature voor touringcarchauffeur. “Toen ben ik gaan kijken welke bedrijven er bij mij in de buurt zaten en zo kwam ik terecht bij Veenstra Busreizen. Ik dacht: dit ga ik doen!”

Indrukwekkend

De eerste keer in zo’n grote bus rijden vindt ze spannend. Zo’n bus zit vol met knoppen en systemen: verlichting, luiken, liftassen, systemen om de bus te laten zakken bij het instappen en allerlei veiligheidssystemen zoals adaptive cruise control en crashdetectie. “Dat is wel indrukwekkend, hoor. In het begin denk je echt: moet ik dit allemaal kennen?”

Eerste rit

Haar eerste rit is zonder passagiers. “Ik ging met een collega mee naar Amsterdam. Hij liet mij rijden, juist omdat ik heel stoer had gezegd dat ik tijdens rijlessen nooit stoepranden had geraakt. ‘Stuur jij maar even naar Amsterdam met dat ding’, zei hij. Dat was meteen een uitdaging, met trambanen en smalle straten. Met de spiegels dicht langs tramhokjes. Het was echt een vuurdoop. Maar hoe vaker je ergens komt, hoe makkelijker het wordt. Je leert de bochten en afstanden beter inschatten. De eerste keer denk je: ‘nou, dit past precies’, en twee jaar later stuur je er zo doorheen.”

Spannend

Het rijden bleef de eerste anderhalf jaar best spannend, zeker omdat er passagiers achterin zitten. “Je voelt die verantwoordelijkheid, en mensen kijken toch mee. Maar op een gegeven moment dacht ik: zij hebben geen busrijbewijs, dus ze weten toch niet precies wat ik doe. Ik voelde me steeds meer op mijn gemak. Mijn eerste rit met passagiers was gelukkig niet meteen naar het buitenland. Ik heb eerst een paar maanden in de buurt gereden, door dorpen heen, bijvoorbeeld met schoolkinderen. Dat is heel goed om te leren manoeuvreren. Daarna ging ik voor het eerst een lange rit doen, naar Berlijn. Dat vond ik toen echt lang, ongeveer 600 kilometer. Ik was kapot aan het einde. Maar de tweede keer viel het al mee.”

Lange afstanden

Meestal werkt Tirza alleen, maar bij reizen van het reisbureau gaat er vaak een reisleider mee. Ze is dan van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bezig met het programma: excursies, gidsen, alles moet kloppen. “Bij lange afstanden, zoals naar Spanje, werk je vaak met twee chauffeurs en wissel je elkaar af. Mijn werkweken zijn heel verschillend. Soms ben ik een week weg, zoals in Oostenrijk, en sta ik een paar dagen stil en heb ik tijd voor mezelf, bijvoorbeeld om te skiën. Andere weken zijn juist druk, met weinig slaap en strakke schema’s. Het wisselt dus heel erg.

Complex

Die rust- en rijtijden zijn best complex. Je moet je houden aan vaste regels, maar soms kun je overdag rust nemen en daarna weer een nieuwe dienst beginnen. Meestal weet ik mijn planning wel van tevoren, maar het kan altijd zijn dat er onderweg nog iets verandert. Je moet er ook zelf iets van maken. Als ik bijvoorbeeld een groep schoolkinderen naar Den Haag breng voor een excursie naar de Tweede Kamer, moet ik de hele dag wachten tot ze terugkomen. Dan rijd ik door naar Scheveningen, waar een goede busparkeerplaats is, en ga ik even naar het strand tot ik ze weer ophaal.”

Veiligheidsinstructies

Als ze met passagiers rijdt, stelt ze zichzelf altijd even voor via de microfoon en geeft ze veiligheidsinstructies. “Verder voel ik een beetje aan wat voor groep het is. Bij jongeren maak ik soms wat flauwe of een beetje scherpe grapjes om de toon te zetten. Dan zeg ik bijvoorbeeld dat ze niet staand moeten plassen, omdat anders alles heen en weer slingert als ik rem. Of dat ze alleen mogen plassen en niet poepen, want dan blijft de drol de hele reis drijven. Dat vinden ze vaak erg grappig. Oudere mensen waarderen dat niet altijd, dus daar pas ik me op aan.”

Bijzondere momenten

Er gebeuren natuurlijk ook bijzondere dingen onderweg. “Een moment dat me echt is bijgebleven, was tijdens dodenherdenking. Ik reed met een groep studenten terug vanuit Boedapest en om acht uur ben ik langs de weg gaan staan. We luisterden naar de ceremonie op de radio en het was muisstil in de bus. Dat was echt een kippenvelmoment.”

Pech

Ze heeft ook wel eens pech gehad. “In Zwitserland knapte er een slang van het koelsysteem en verloor de bus koelvloeistof. Midden in een tunnel, dus ik kon pas nadat we eruit waren bij de eerstvolgende afslag de weg af. Het was zondagochtend zes uur, dus er was weinig hulp beschikbaar. Ik heb toen alle koffers uit de bus gehaald, zelf de kapotte slang opgespoord en ontvet, totdat de monteur kwam. Uiteindelijk viel het nog mee en konden we na een half uur weer door. De passagiers, een groep meiden, hebben er later zelfs een soort ‘heldenverhaal’ over mij van gemaakt, met foto’s en al. Dat vond ik echt super.”

Stortbui

Tijdens een rit in Italië maakte ze mee dat de zekering van de ruitenwissers het begaf in een hevige stortbui. “In de stromende regen kun je dan niet rijden. Dus bus aan de kant gezet en op zoek naar die kapotte zekering.” Gestrest wordt ze niet van zulke situaties. “Ik vind het juist leuk om problemen op te lossen, zolang het lukt. We leren bijvoorbeeld ook om zelf een band te vervangen. Als je zelf iets kunt doen, geeft dat voldoening. En het is fijn voor passagiers als ze merken dat ik weet waar ik mee bezig ben.”

Start op de socials

Door haar avontuurlijke baan begon Tirza ook met sociale media. “Ik vond mijn werk zo leuk dat ik erover wilde delen, maar ik dacht dat mijn vrienden dat misschien niet meer interessant zouden vinden: ‘daar heb je haar weer met die stomme bus’. Daarom heb ik een apart account, Tirza on Tour, gemaakt. De eerste foto’s en filmpjes werden goed bekeken, dus ik ging door. Op Instagram deel ik foto’s van onderweg. Later ben ik ook TikTok gaan doen, en uiteindelijk YouTube. TikTok is voor een jonger publiek: kort en pakkend. Ik playback bijvoorbeeld of zeg iets provocerends. Op YouTube zet ik veel langere video’s die inhoudelijker zijn. Ik laat daar echt zien hoe mijn werk eruitziet, ook als het minder leuk is.

24 tot 30 uur

Als ik chagrijnig ben, vertel ik het. Of als ik mopper, omdat passagiers er weer een zwijnenstal van hebben gemaakt. Er zit best veel tijd in, soms wel 24 tot 30 uur per week naast mijn werk. De reacties zijn heel verschillend, en vaak positief. Mensen stellen vragen over mijn werk of geven tips voor leuke bezienswaardigheden. Ik krijg ook bijzondere dingen van volgers: cadeautjes, brieven, zelfs praktische spullen zoals een espressomachientje voor onderweg, een koffer met een foto van mijn hoofd erop of een badjas. Ik was er vet blij mee. Het is wel gek, omdat ze je niet écht kennen en het ook niet de bedoeling is dat mensen geld aan mij uitgeven. Maar ik vind het ook heel lief. Een klein meisje had een hangertje met strijkkralen en een tekening voor in de bus gemaakt. Zo schattig. Het voelt alsof mensen een band met me krijgen via die video’s.”

Vrouwen

Eerst was 95 procent van haar volgers man en tussen de 35 en 55 jaar – veel truckers of mannen die ook veel op de weg zitten – maar ze ziet nu dat er steeds meer vrouwen bij komen. “Ze vinden het bijzonder werk en sommigen zeggen zelfs dat ze door mij chauffeur willen worden. Dat vind ik eigenlijk het mooiste. Bij mijn werkgever zijn dertig mannen en drie vrouwen in dienst, dus dat mogen er best meer worden.” Wat het leukste is aan haar werk, vindt ze moeilijk in één ding te vangen. “Het is het totaalplaatje: het rijden, de vrijheid, het ontdekken van nieuwe plekken, het contact met mensen en de afwisseling. Geen enkele rit is hetzelfde, zelfs als de route hetzelfde is.”

Omschakelen naar thuis

Natuurlijk zijn er ook lastige momenten. Passagiers kunnen ziek worden of er kan iets gebeuren. “Ik heb bijvoorbeeld meegemaakt dat een oudere vrouw haar been brak vlak voor vertrek op de boot. Dan moet je snel schakelen: een ambulance regelen, contact opnemen met familie en zorgen dat alles goed wordt afgehandeld. Je voelt je verantwoordelijk en wil iemand natuurlijk niet alleen laten. Dat stukje zorg zit dus ook altijd nog in me. Ik vind het fijn om te doen.”

Verschillende werelden

Het leven onderweg en thuis in Leeuwarden voelt soms als twee verschillende werelden. “Als ik onderweg ben, denk ik nergens anders aan en vergeet ik mijn zorgen. De rest komt later wel. Mijn sociale leven bestaat daar uit collega’s die ik onderweg tegenkom, niet alleen uit Nederland, maar ook uit andere landen. Maar als ik thuiskom, moet ik weer schakelen en me richten op het leven van alledag, mijn vrienden. Dat bleek dit weekend maar weer. Een vriendin van mij was jarig en toen ik terugkwam, dacht ik: shit, ik heb helemaal geen cadeau. Als ik onderweg ben, ben ik niet bezig met wat er thuis gebeurt. Dat kan soms lastig zijn.

Structuur

Het is altijd even wennen; iedereen heeft zijn eigen structuur, werk en leven. Daar pas ik dan niet meteen tussen. Als ik dan ’s middags vrienden app of ze ’s avonds kunnen afspreken, kan dat niet altijd. En dat begrijp ik ook. Ik vul die tijd dan met mijn eigen hobby’s: filmpjes maken en straks ritjes op de motor, als ik mijn rijbewijs heb.”

Blijven rijden

Voorlopig wil Tirza blijven rijden. “Ik heb inmiddels ook mijn vrachtwagenrijbewijs gehaald en ben bezig met mijn motorrijbewijs. Dat is een soort persoonlijk doel: alle rijbewijzen halen. Mijn moeder begrijpt niet dat ik daar mijn geld aan besteed, maar ik vind het leuk. Misschien doe ik dit werk over tien jaar nog, misschien ook niet. Ik stop pas als ik alles heb gezien. Zolang ik het leuk vind en er energie van krijg, ga ik door.”

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.