Jetske mocht niet zwanger raken door haar hartafwijking: híerdoor kon ze toch moeder worden

Allesbehalve vanzelfsprekend

“Ik ben zwanger”, vertelde Jetske anderhalf jaar geleden enthousiast op haar YouTube-kanaal @jetske_anne. Ze glundert in de video van blijdschap, wat niet gek is als je beseft dat een zwangerschapsaankondiging in Jetskes geval allesbehalve vanzelfsprekend is.

Hartafwijking

Ze is geboren met een te kleine rechterhartkamer, die nauwelijks werkt. “Wat ik heb, noem je een Fontan-circulatie: de artsen hebben mijn bloedvaten zo omgeleid dat mijn linkerhartkamer alles van de rechter overneemt”, legt Jetske uit. In haar eerste vier levensjaren is Jetske maar liefst vijf keer geopereerd aan haar hart om die omleiding voor elkaar te krijgen. In eerste instantie dachten artsen dat ze een kerngezonde baby was; ze mocht direct met een Apgar-score van tien naar huis. Maar vlak na thuiskomst liep ze paars aan en wist haar moeder niet hoe snel ze terug moest gaan naar het ziekenhuis. “Daar ontdekten ze dat mijn rechterhartkamer bijna niet werkt doordat hij zo klein is”, legt ze uit. “Sinds de omleiding van mijn bloedvaten leef ik met een half hart, dat alsnog mijn hele lichaam van bloed voorziet.”

Positieve houding

Jetske blijft opvallend nuchter als ze over haar hartafwijking praat. Aan haar positieve houding kun je niet aflezen dat ze óók met de gevolgen van een hartafwijking leeft. “Ik heb een minder goede conditie en weerstand dan anderen en heb het sneller koud. Soms kleur ik daardoor paars en ik ben ook snel buiten adem. Maar ik héb een hartafwijking, ik bén het niet. Ik focus op wat ik wel kan en ben vooral blij dat ik als een van de eersten deze operatie heb gehad.”

Geen kinderen

Toch had Jetskes hartafwijking wel een vervelend gevolg, dat vlak na haar achttiende verjaardag aan het licht kwam. Toen ze voor het eerst de volwassenencardioloog bezocht, viel hij met de deur in huis. “Met jouw hart mag je nooit kinderen krijgen!”, waarschuwde hij, nog voordat Jetske ook maar aan kinderen kon denken. “Hij legde me uit dat mijn hart al flink moet werken om mij in leven te houden. Als daar ook nog een kindje bij komt, moet een half hart het bloed rondpompen voor mij én een kind. Dan zou mijn lichaam waarschijnlijk het kindje afstoten, wat een miskraam of vroeggeboorte zou betekenen.”

Andere toekomst

Jetske kon geen woord uitbrengen na dat nieuws. “Ik had maar één gedachte: ‘wát is dit? Altijd zag ik mezelf voor me met kinderen. Ik zou die koekjesbakmoeder worden die de hele dag creatieve dingen doet met de kinderen. Kinderen vind ik geweldig: ze zijn zo ongeremd, speels en vrij. Toen die droom in één keer van me werd afgepakt, vond ik een paar jaar lang het leven echt niet leuk. Ik moest mijn toekomst totaal anders vormgeven zonder kinderen, maar had geen idee hoe.”

Hardlopen

Maar drie jaar later gebeurde er iets waardoor Jetske het leven weer zonniger ging inzien. Per toeval stuitte ze op een podcastaflevering, waarin Evy Gruyaert – de bedenker van de app ‘Hardlopen met Evy’ – vertelt over beginnen met hardlopen. “Ik was totaal niet sportief; er was me vaak op het hart gedrukt dat je beter niet kunt sporten met een hartafwijking, iets waar onderzoekers inmiddels anders over denken. Ik had ook ooit gelezen dat je hart – ook als het ‘ziek’ is – een spier is die je kunt trainen. Dat wilde ik een kans geven. Misschien zou een betere conditie zelfs een zwangerschap mogelijk maken. Ik had tenslotte gehoord dat mijn hart nu niet sterk genoeg was om mijzelf én een baby in leven te houden, maar ik kon het misschien wel sterker maken.”

Hardloopapp

Met de zwangerschapsdroom in gedachten startte Jetske met hardlopen onder begeleiding van de hardloopapp. Ze begon rustig, met afwisselend een minuut hardlopen en een minuut wandelen. Na een tijdje lukte het haar om vijf kilometer te hardlopen, later werd dat tien kilometer en zo ging ze steeds een stapje verder. Spannend vond ze het nooit echt om met een hartafwijking te sporten. “Het is vooral een kwestie van – letterlijk – goed naar mijn hart luisteren. Als ik misselijk, duizelig of licht in mijn hoofd word of als ik hartkloppingen krijg, stop ik.”

Oog van de naald

Eén keer kroop Jetske wel door het oog van de naald. “Ik deed mee aan de halve marathon in Parijs en had zowel tijdens de halve marathon als de dag ervoor per ongeluk veel te weinig gedronken. Toen we die avond naar huis reden, werd ik opeens onwel. ‘Je ziet hartstikke paars’, riep mijn zus geschrokken uit. Anderhalve liter water en een flink stokbrood verder was ik gelukkig weer in het land der levenden. Dat leerde me wel om beter op mijn lijf te letten, dit wil ik niet nog eens meemaken.”

Groen licht

Het sporten maakte zelfs die ene droom mogelijk die op achttienjarige leeftijd nog van Jetske werd afgepakt. Op haar 27ste deed ze opnieuw een conditietest bij de cardioloog. Wat bleek? Haar conditie was dusdanig verbeterd dat de cardioloog een zwangerschap nu wél een optie vond. “Dat was het beste nieuws dat ik had kunnen krijgen, ook al had ik toen nog geen relatie. Ik wist: het kán als ik daar ooit aan toe ben. Mijn grote droom werd weer een mogelijkheid.”

Een baby

Eind 2023 – inmiddels al een tijdje gelukkig met haar vriend Paul – besloot Jetske ervoor te gaan. “De cardioloog besprak eerst alle mitsen en maren toen ik mijn spiraal liet verwijderen, zoals een grotere kans op een vroeggeboorte. Ook wist ik dat mijn hart een klap kon krijgen van de bevalling en dat het realistisch was dat ik al een maand vóór de bevalling in het ziekenhuis zou liggen. Maar de risico’s vielen door mijn goede conditie enigszins mee en ik had ze er graag voor over. Ik kon maar aan één ding denken: een baby.”

Zwanger

Toen Jetske vlak daarna terugkwam uit Oeganda, waar ze – met een kinderwens en zonder spiraal – haar vriend Paul opzocht, kreeg ze last van rare symptomen. “Ik was doodmoe; een fietstocht van twee kilometer voelde bijna net zo zwaar als een halve marathon. Eerst dacht ik dat het kwam doordat ik een paar weken niet had gesport in Oeganda. Maar toen ik ook nog misselijk werd, moedigde een vriendin me aan: ‘Doe nou gewoon een zwangerschapstest!’ Bij het omdraaien van de test stond er direct een heel dikke streep. Ik sloeg mijn handen voor mijn mond. Was dit echt? Was dit mijn test? Het was bij de eerste poging raak.”

Niet standaard

Standaard was Jetskes zwangerschap daarna zeker niet. Na de positieve test was niet de verloskundige, maar de trombosedienst de eerste die Jetske belde om een afspraak te maken. Zwangeren lopen in het algemeen iets meer risico op trombose, maar bij een hartafwijking is dat risico nog groter. Ook liep Jetske bij een gynaecoloog, gespecialiseerd in aangeboren hartafwijkingen en werd ze regelmatig besproken in een multidisciplinair team. “Dat vond ik alleen maar fijn, er werd goed op me gelet. Sowieso viel het me uiteindelijk mee. Het plan was bijvoorbeeld dat de cardioloog me elke maand wilde zien. Maar het ging zo goed dat hij zei: ‘Bel maar als je me nodig hebt!’”

Spannende momenten

Af en toe waren er wel spannende momenten. “Zo vond ik een zwangerschapsduur van 23 à 24 weken een enorme mijlpaal; daar leefde ik echt naartoe. Vanaf dat moment zou het kindje in ieder geval levensvatbaar zijn, wat ik een fijn idee vond vanwege mijn grotere risico op een vroeggeboorte. Ook vond ik het behoorlijk spannend toen ik een paar dagen geen gevoel had in een deel van mijn gezicht. Een hartaanval, dacht ik. Geschrokken belde ik de eerstehulplijn van cardiologie. De verpleegkundige zag geen reden tot paniek, maar zei erachteraan: ‘Als je uitval in je arm krijgt, moet je wel 112 bellen.’ Natuurlijk kon ik na dat nieuws niet meer slapen; ook mijn vriend heeft geen oog dicht gedaan. Achteraf bleek het gelukkig een zwangerschapskwaal.”

Soepele zwangerschap

Toch kijkt Jetske zelf terug op een soepele zwangerschap, iets wat ze deels dankt aan het feit dat ze tot het einde is blijven sporten. “Geen halve marathons, hoor”, lacht ze. “Ik was door mijn hart al vanaf het tweede trimester regelmatig buiten adem. Maar ik ben wel mijn hele zwangerschap lang krachttraining blijven doen. Al was ik aan het einde van de zwangerschap alsnog behoorlijk klaar met mijn zwangere lichaam. Ik houd door mijn hartafwijking sneller vocht vast en voelde me toen net een aangespoelde walvis. Op de heetste dagen kon ik alleen maar denken: laat haar alsjeblieft komen!”

Nóg leuker

Op 12 juli 2025 was het dan eindelijk zover: Jasminah werd geboren met 38 weken, na een bijna voldragen zwangerschap en zonder een ziekenhuisopname vooraf. Jetske noemt de bevalling wel een “turbulente binnenkomst”: Jasminah lag als een sterrenkijker en na vele uren weeën wegpuffen, werd het toch een keizersnee. “Maar toen er een prachtig klein meisje boven het doek uitkwam, was alles goed. Daar was ze dan, ons kindje. Ook de cardioloog kon het niet laten om te komen kijken bij Jasminah. Hij sprak het niet uit, maar ik kon aan zijn trotse blik zien dat hij dacht: ze heeft het maar mooi voor elkaar gekregen.”

Kerngezond

Inmiddels is Jasminah tien maanden oud. Jetske vindt het moederschap nog leuker dan ze had verwacht. “Ik ben nog steeds mezelf, maar heb er een kind bij gekregen met wie ik ongelooflijk veel plezier heb. Jasminah is een kalme baby en is kerngezond. Mijn hartafwijking heeft ze gelukkig niet; dat was in de zwangerschap al gecheckt. Ik kan vooral niet wachten totdat ze ouder wordt en we samen kunnen knutselen en koekjes bakken, precies zoals ik het vroeger voor me zag.”

Tweede

Hoe leuk Jetske en Paul het ouderschap ook vinden, één ding weten ze nog niet zo zeker: of er ooit een tweede komt. “Het ging deze zwangerschap goed, maar je weet nooit hoe het een tweede keer verloopt. We weten niet of we dat aandurven, en zijn vooral heel dankbaar dat het nu positief is afgelopen en dat Jasminah er is.”

Tekst: Romy Veul

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.