Andrea ging op zoek naar haar Colombiaanse moeder: ‘Ze heeft altijd gehoopt dat ik haar ooit zou terugvinden’

Rare vibe

Andrea: “Ik voelde het zodra ik de auto in stapte: een rare vibe, een gespannen sfeer.” Normaal ging Andrea met de bus naar huis na haar bijbaantje in de sportschool, maar dit keer stonden haar ouders haar op te wachten. “Er moest wel iets ergs gebeurd zijn. Was mijn opa dood? Er zat echt een enorme roze olifant tussen ons in.” Uiteindelijk was het haar vader die het zei: “Andrea… ze is gevonden. Je biologische moeder in Colombia is gevonden.”

Emotioneel

Andrea weet nog dat alles even stilstond. “Mijn moeder was emotioneel, maar ik… ik voelde eigenlijk niets. Alsof mijn hoofd het nog niet kon bevatten.” Het is een overlevingsmechanisme dat ze in de loop der jaren tot kunst heeft verheven. Pas later, in het donker van haar slaapkamer, durft ze de vraag toe te laten die ze al die jaren zorgvuldig heeft weggestopt: wie ben ik eigenlijk?

Warm nest

Andrea groeit op in het Friese IJlst, als derde kind van Sietske en Gerrit. “Hollandser wordt het niet”, lacht ze. Na de geboorte van haar oudste broer, adopteren haar ouders een jongetje. Een paar jaar later volgt Andrea. Haar jeugd in Friesland voelt als een vergeeld fotoalbum. Lange zomeravonden in de tuin, hutten bouwen en ’s winters schaatsen op de gracht. “Eigenlijk gewoon het klassieke Hollandse plaatje”, zegt Andrea. Dat ze geadopteerd was, wist ze altijd. “Mijn ouders maakten daar nooit een geheim van”, zegt ze. “Ik leek ook niet op hen. Ik leek op niemand.”

Drugshoofdstad

Ondanks haar fijne jeugd voelt Andrea al snel dat ze anders is. In blikken. In opmerkingen. In aannames. “Mijn moeder vertelde me dat een arts op het consultatiebureau ooit grapte dat ze ‘voor de zekerheid nog even achter mijn oortjes moesten kijken voor sporen van cocaïne.’ Medellín stond in die jaren immers bekend als de drugshoofdstad van de wereld.” Als ze op het speelplein op de wipwap zit, weigert een andere moeder haar kind erop te laten voor de wip is schoongemaakt, ‘want dat bruine meisje heeft erop gezeten’. En pas op de middelbare school ontdekken ze dat Andrea dyslexie en dyscalculie heeft. Op de basisschool werd daar nooit naar gekeken. De verklaring was simpelweg: ze komt uit een derdewereldland, dus ze zal wel minder intelligent zijn.

Aanpassen

“Kijk, we hebben het over de jaren negentig”, zegt Andrea. “Er was in Friesland nog weinig diversiteit. Ik was het enige meisje van kleur in de buurt.” Toch doet het iets met een kind. “Je leert jezelf kleiner maken, je aanpassen, proberen vooral niet op te vallen.” En misschien is dát wel de rode draad die al vroeg in haar leven ontstaat: de diepe behoefte om ergens bij te horen, ook als dat betekent dat je een deel van jezelf wegstopt. “Er was geen ruimte voor mijn eigen Colombiaanse identiteit.”

In het weeshuis

In haar puberteit begint dat te wringen. Ze kijkt kritischer naar haar verhaal. “Mensen vergeten weleens wat adoptie met een baby doet”, legt ze uit. “De stem van je moeder, haar hartslag, haar geur: alles wat je kent wordt na de geboorte van je afgenomen. Vervolgens lig je als baby onder tl-buizen in een weeshuis. Helemaal alleen. Geadopteerde kinderen zijn daarom vaak extreem goed in pleasen. Onbewust denk je: als ik me maar goed genoeg aanpas en keihard werk, word ik niet nóg een keer weggestuurd.”

Documentaire

Toch is er één tastbaar puzzelstukje dat Andrea troost biedt. In het kindertehuis in Colombia, waar zij als baby lag, maakte een Franse filmmaker destijds een documentaire. Op die beelden is haar biologische moeder te zien, hoogzwanger van Andrea. In de camera vertelt ze waarom ze haar kindje straks moet afstaan: niet uit onwil, maar uit armoede. Tegelijk spreekt ze één vurige wens uit: dat haar dochter haar later, als ze groot is, zal komen zoeken. Later belanden die beelden in Friesland. “Dat was zó bijzonder”, vertelt Andrea. “Niet zomaar een foto, maar mijn moeders stem horen. Weten dat ze aan me dacht. Dat ze hoopte dat ik haar ooit zou terugvinden… Dat gaf me rust.”

Zoektocht

Tijdens haar studie vertrekt Andrea voor een halfjaar naar India om sportles te geven in een blijf-van-mijn-lijfhuis. Daar ontmoet ze moeders die noodgedwongen hun kinderen afstaan. Ze ziet hun pijn en realiseert zich: dit is het moment. Ik moet terug naar mijn eigen bron. De zoektocht begint.

De doos van Pandora

Hoe vertel je je ouders dat je op zoek wilt naar je biologische moeder? Andrea: “Dat vond ik doodeng. Ik was bang dat het hen pijn zou doen.” Haar adoptiemoeder worstelt met het idee. “Ze was bang om me te verliezen. Maar ik zei: ‘mam, het is geen wedstrijd. Ik heb gewoon twee moeders. De één heeft me gedragen, de ander heeft me opgevoed. Het ene hoeft het andere niet uit te sluiten.’” Met steun van haar ouders duikt Andrea in haar adoptiedossier. Een lokale contactpersoon helpt haar in Colombia. Bizar genoeg vinden ze haar biologische moeder binnen drie maanden.

Colombia

Via MSN verschijnt plots haar biologische broer in beeld. “We zaten daar allebei, ongemakkelijk naar de webcam te zwaaien. Hij sprak geen Engels, ik geen Spaans. We verstonden elkaar niet, maar begrepen elkaar wel.” Dan volgt de grootste stap: Andrea boekt een ticket naar Colombia. “In het vliegtuig sloeg de paniek toe. Ik dacht: waar ben ik mee bezig? Kan ik niet gewoon Andrea uit Friesland blijven? Wat als ze me niet moeten?” Maar teruggaan is geen optie meer. Alleen vooruit.

Lees ook Barbara Quee vindt biologische moeder na dna-mismatch Spoorloos

Geluk en rouw

“Daar stond ze dan, in de deuropening van een hotelkamer in Colombia”, herinnert Andrea zich. “Ik geloof dat ik verstijfde. Wat moest ik doen?” Uiteindelijk slaat haar biologische moeder een arm om haar heen. “En toen huilde iedereen. Mijn Colombiaanse familie is enorm lichamelijk en warm. ‘Mi amor’, ‘mi corazón’, aanraken, omhelzen… heel intens. Daar moest ik als nuchtere Friezin best even aan wennen.”

Rouw

Naast geluk voelt ze ook rouw. Rouw om alles wat er nooit is geweest. Verjaardagen die ze miste, een jeugd die nooit samen werd beleefd. “Ik dacht: had dit mijn leven kunnen zijn? Mijn moeder heeft zich jarenlang verschrikkelijk schuldig gevoeld,” vertelt Andrea. “Zelfs nu vraagt ze soms nog: ‘ben je boos op me?’” Boosheid voelt Andrea niet. Wel verdriet. En mededogen. “Mijn moeder is op alle mogelijke manieren misbruikt. Ze leefde in angst; als ze wegging bij mijn vader, zou hij haar vermoorden.” Over Andrea’s vader praten wil haar moeder niet. “Of ze kan het niet. Ik weet niet waar hij is, of hij überhaupt nog leeft. Waarschijnlijk heb ik zo’n vijfentwintig halfbroers en zussen. Die ken ik niet. Alleen mijn biologische broers en zussen. En dat is ook genoeg.”
Langzaam dringt de waarheid tot haar door: ze was geen liefdesbaby, maar geboren uit geweld. “Dat doet pijn”, zegt ze. “Maar ik besloot ook: hier stopt het. Ik doorbreek de cirkel.”

Van Curaçao naar Medellín

Na haar reis pakt Andrea haar leven in Nederland weer op, ook al blijft het buitenland trekken. Tijdens een minor op Curaçao ontmoet ze haar vriend. Voor de liefde verhuist ze naar het eiland. Na een paar jaar begint het opnieuw te kriebelen. Wanneer er plots een rechtstreekse vlucht naar Medellín komt, boeken ze een ticket. “Vanaf het eerste moment voelde het als thuiskomen”, zegt Andrea. “De bergen, het groen, de mensen, de kunst…” Ze wagen de sprong en inmiddels wonen ze acht jaar in ‘de stad van de eeuwige lente’. “Ik ben niet Colombiaans, ik ben niet Nederlands, niet Fries. Ik ben een kind van de wereld geworden. Mijn adoptie heeft me een kameleon gemaakt en hier vallen de stukjes eindelijk op hun plek.”

Pupose

Als de coronapandemie uitbreekt en Medellín in een strenge lockdown gaat, trekt Andrea de sloppenwijken in om voedselpakketten uit te delen. Daar hoort ze de verhalen van vrouwen. Over misbruik. Over geweld. Over angst. Wanneer ze op een dag een boksschool in de wijk binnenloopt, voelt ze het meteen: dit is waarom ik hier ben. “Dit is mijn purpose”, zegt Andrea: “Ik ga bokstrainingen opzetten voor meiden.”

Stichting

Wat begint als een klein sportproject, groeit uit tot een stichting die inmiddels honderden meiden en jonge moeders ondersteunt met psychologische hulp, voedselprojecten en sociaal-emotionele begeleiding. “We leren deze vrouwen hun stem terug te vinden”, vertelt Andrea. “Als je in een moeder investeert, geef je die kracht door aan de hele wijk.”

Drie generaties geheeld

Het is haar manier om de dialoog te openen en cirkels te doorbreken. “Trauma reist generaties door. Mijn oma droeg pijn mee, mijn moeder ook. Ik ben geboren ín die pijn.” Een jaar geleden werd Andrea zelf moeder van een dochter. “Toen besloot ik: hier stopt het. Mijn dochter hoeft dat niet mee te dragen. Ik wil haar geven wat ik zelf heb gemist: veiligheid. Zachtheid. Het diepe gevoel dat ze welkom is, precies zoals ze is.”
Toen Andrea’s biologische moeder voor het eerst haar kleindochter vasthield, voelde dat als een lot uit de loterij. “Op dat moment kwam alles samen.” Drie generaties vrouwen. Verbonden. Geheeld. Andrea: “In Friesland leerde ik: altijd doorgaan, altijd focussen op het volgende doel. Hier in Colombia leef ik in het moment.” Hoe haar toekomst eruitziet? “De stichting betekent alles voor me, maar ik pin me nooit vast op één plek of één plan. Let’s go with the flow. Het belangrijkste is dat ik nu weet wie ik ben. En dat ik, waar ik ook ben, mijn eigen plek mag innemen.”

Mi Barrio Mi Sueño

Met haar stichting Mi Barrio Mi Sueño (Mijn wijk, mijn droom) zet Andrea zich in voor kinderen en vrouwen in La Honda, een van de armste wijken van Medellín. Met bokstrainingen, coaching, Engelse lessen, creatieve workshops en voedselhulp geeft de stichting gezinnen weer perspectief. Ook helpt een sieradenproject vrouwen op weg naar een eigen inkomen. Wil je Andrea volgen? Instagram: @mibarrio.misueno.

Tekst: Elise de Jong

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.