Voice cloning als nieuwste truc van hackers: zó voorkom je het

Met behulp van kunstmatige intelligentie kunnen criminelen tegenwoordig stemmen bijna perfect nadoen. Het heet voice cloning en het komt steeds vaker voor. Geen reden tot paniek, wél een goede reden om te weten hoe het werkt en wat je kunt doen.

Wat is voice cloning precies?

Voice cloning betekent simpel gezegd: een stem namaken met AI. Daarvoor is soms maar een kort geluidsfragment nodig, bijvoorbeeld uit een Instagram-video, podcast of voice note. De technologie leert hoe iemand praat: toonhoogte, tempo, accent en zelfs kleine stopwoordjes komen terug. Daarna kan een computer nieuwe zinnen laten ‘uitspreken’ die die persoon nooit heeft gezegd.

Belangrijk om te weten: deze techniek is niet altijd illegaal. Denk aan films, luisterboeken of hulpmiddelen voor mensen die hun stem verliezen. Maar zodra iemand er misleiding of oplichting mee pleegt, is het wél strafbaar.

Zo gaat het vaak mis

Oplichters spelen slim in op emoties. Dit zijn enkele bekende scenario’s:

• Het ‘familielid in nood’-belletje: “Mam, mijn bankrekening is geblokkeerd maar ik moet snel een rekening betalen…”
• WhatsApp-spraakbericht van een ‘bekende’: vaak met haast en een zielig verhaal.
• CEO-fraude: iemand krijgt zogenaamd een opdracht van de baas om snel geld over te maken.
• Nep-bankmedewerker: met een vertrouwde stem die je onder druk zet.

Waarom werkt dit zo goed? Omdat ons brein automatisch reageert op urgentie, emotie en autoriteit. We willen helpen én snel ook.

De gouden regel: nooit handelen uit paniek

Hoe echt een stem ook klinkt: neem altijd een adempauze. Oplichters proberen tijdsdruk te creëren zodat je niet nadenkt. Onthoud: echte noodgevallen blijven ook echt als je twee minuten neemt om iets te controleren.

Spreek een codewoord af: klein trucje, groot verschil

Het klinkt misschien overdreven, maar het is verrassend effectief. Maak met je gezin (ja, ook met opa en oma) een simpel codewoord of zinnetje dat je alleen gebruikt bij echte noodsituaties. Bijvoorbeeld: ‘rode fiets’, ’regen’ of ‘strand’. Geen codewoord? Onderneem dan geen actie.

Altijd even checken: zo verifieer je snel en slim

Twijfel je? Doe altijd één van de volgende dingen:

• Bel terug op een bekend nummer, níet op het nummer dat jou belt.
• Gebruik een tweede kanaal: videobel, sms of app een ander familielid.
• Zie voice notes niet als bewijs. Ook spraak kan nep zijn.

Vertrouw dus niet alleen op je gevoel, maar check het echt even goed.

Dit kun je alvast instellen op je telefoon en accounts

Een paar slimme instellingen maken het oplichters lastiger:

• Zet tweestapsverificatie (2FA) aan op belangrijke accounts.
• Vraag je provider naar SIM-swap-beveiliging (meestal een extra pincode).
• Gebruik call screening of blokkeer onbekende bellers.
• Controleer je privacy-instellingen op social media.

Hoe minder makkelijk je te bereiken bent, hoe beter. Je maakt dan minder kans om opgelicht te worden.

Wat als je tóch zo’n belletje krijgt? Dit is je stappenplan

1. Stop het gesprek. Zeg bijvoorbeeld dat je later terugbelt.
2. Blijf kalm. Paniek is namelijk precies wat de oplichter wil.
3. Controleer via het codewoord of een bekend nummer.
4. Vertrouw je het niet? Hang dan direct op.

Is er geld overgemaakt? 5x dit moet je meteen doen

Heb je toch geld overgemaakt en bekruipt je daarna het gevoel dat er iets niet klopt? Handel dan zo snel mogelijk. Hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans dat het bedrag nog kan worden tegengehouden.

1. Bel direct je bank of betaaldienst

Wacht niet tot morgen en stuur geen e-mail, maar pak meteen de telefoon. Banken kunnen soms een betaling blokkeren of proberen het geld terug te halen, vooral als je er snel bij bent.

2. Zeg duidelijk dat het om (mogelijke) fraude gaat

Gebruik dat woord ook echt. Dan weet de bank dat het urgent is en kunnen ze sneller schakelen.

3. Verzamel bewijs

Bewaar het spraakbericht, maak screenshots van gesprekken en noteer het telefoonnummer en het tijdstip. Verwijder niets, hoe verleidelijk dat ook is. Deze informatie kan helpen bij het onderzoek.

4. Verander belangrijke wachtwoorden

Zeker als je tijdens het contact persoonlijke gegevens hebt gedeeld. Kies sterke, unieke wachtwoorden en zet waar mogelijk tweestapsverificatie aan.

5. Meld het bij het platform en eventueel bij de politie

Is het via WhatsApp, e-mail of een ander platform gegaan? Meld het daar ook. Overweeg aangifte te doen: niet alleen voor jezelf, maar ook om anderen te beschermen.

En misschien wel het belangrijkste: schaam je niet. Oplichters worden steeds slimmer en spelen bewust in op emoties. Het kan echt iedereen overkomen. Door snel te handelen, beperk je vaak de schade.

Zo houd je je (en je kinderen) minder ‘vindbaar’ met je stem online

We delen meer audio dan we denken. Lange video’s, reels, podcasts… allemaal materiaal waar AI van kan leren.

Een paar tips:

• Deel liever geen lange, duidelijke geluidsfragmenten openbaar.
• Zet accounts vaker op privé.
• Leer kinderen dat hun stem ook een soort persoonlijke data is, een beetje zoals een vingerafdruk, maar dan lichter.

Je hoeft echt niet te verdwijnen van internet, bewuster delen is al genoeg.

10 veelgestelde vragen (want je bent niet de enige)

1. Kan ik een nepstem herkennen?

Soms hoor je vreemde pauzes, te perfecte uitspraak of emoties die niet kloppen. Maar eerlijk is eerlijk: het wordt steeds moeilijker. Daarom is een vaste check belangrijker dan vertrouwen op je gehoor.

2. Moet ik bang zijn om nog telefoontjes op te nemen?

Nee, maar blijf wel altijd alert. Vertrouw je het niet? Hang dan direct op.

3. Gebeurt dit alleen bij rijke mensen of bedrijven?

Zeker niet. Juist ‘gewone’ mensen zijn interessant, omdat ze sneller reageren vanuit emotie.

4. Is voice cloning te stoppen?

De technologie blijft zich ontwikkelen, dus voice cloning stoppen is moeilijk. Maar met simpele afspraken maak je jezelf in ieder geval al een stuk minder kwetsbaar.

5. Doe je op werk veel betalingen? Let dan hierop

Werk je met facturen, declaraties of overboekingen? Dan ben je automatisch een interessant doelwit voor fraudeurs. Vooral voice cloning maakt het makkelijker om zich voor te doen als een directeur of collega. Een paar duidelijke afspraken kunnen veel problemen voorkomen.

6. Hanteer de ‘four eyes’-regel

Laat grotere betalingen altijd door minimaal twee mensen controleren. Zelfs als de vraag van de directeur lijkt te komen en er haast achter zit.

7. Spoed en geheimhouding = alarmbel

Krijg je het verzoek om iets meteen te regelen en het vooral niet met anderen te bespreken? Dat is een klassieke fraude-tactiek. Neem juist wél even de tijd om te checken.

8. Vraag altijd om een tweede bevestiging

Bijvoorbeeld via e-mail, het interne systeem of een kort gesprek. Nog beter: bel zelf de persoon terug op een bekend nummer in plaats van te reageren op het verzoek dat je kreeg.

9. Werk met vaste processen

Denk aan vooraf ingestelde goedkeuringsflows of een standaard controle bij nieuwe rekeningnummers. Zo hoef je niet op je onderbuikgevoel te vertrouwen: het proces beschermt je.

10. Train medewerkers met realistische voorbeelden

Bespreek dit soort scenario’s in het team. Hoe realistischer de voorbeelden, hoe alerter mensen worden. Een korte jaarlijkse opfrisser kan al genoeg zijn om fraude te voorkomen.

Grote bedrijven als Meta, Amazon en Microsoft investeren jaarlijks vele miljarden in AI. Want achterblijven? Dát is geen optie. Deze ‘Ai-koorts’, hoe dat ook wel wordt genoemd, laat beleggers bibberen. Bekijk hieronder de RTL-video voor meer uitleg:

LEES OOK