Noortje: ‘Mijn vriendin klaagt constant over haar vriend, maar luistert niet naar mijn advies’

Altijd over haar vriend

Noortje: “Ik zie haar naam op mijn scherm verschijnen en nog voordat ik opneem, voel ik het al in mijn buik. Niet dat ik haar niet wil spreken, integendeel, ze is al jaren een van mijn beste vriendinnen, maar omdat ik precies weet hoe het gesprek gaat lopen. Het begint altijd luchtig, met hoe het gaat, hoe het op werk is, of ik nog leuke dingen op de planning heb voor de komende tijd en daarna komt het: de problemen met haar vriend. Het gaat uiteindelijk ál-tijd over haar vriend. En dan weet ik dat ik het komende uur vooral ga luisteren, meeleven en proberen iets zinnigs te zeggen, terwijl ik ergens diep vanbinnen denk: ‘Pfff… daar gaan we weer.’”

Altijd beschikbaar

“Ik ken Eline al sinds de middelbare school. We hebben samen veel meegemaakt: van eerste vriendjes tot break-ups, van studiestress tot zonvakanties en van de leukste feestjes tot de meest verschrikkelijke katers. We konden altijd alles tegen elkaar zeggen en dat is eigenlijk nog steeds zo. Alleen is er de laatste jaren toch iets veranderd. Of misschien is veranderd niet het juiste woord, het lijkt meer vastgelopen. Haar relatie is al jaren een terugkerend thema en het lijkt alsof ze daar maar niet uitkomt. En ik zit er als goede vriendin continu naast, als een soort vaste luisteraar, een klankbord dat altijd beschikbaar moet zijn, ook wanneer ik daar eigenlijk helemaal geen zin in heb.

Verliefd

Eline kreeg een paar jaar geleden een relatie met hem. In het begin was ze verliefd, echt smoorverliefd. Ze straalde als ze over hem praatte en ze was het liefst 24/7 bij hem. Ondanks dat ik haar vanaf dat moment wat minder vaak zag, was ik oprecht blij voor haar. Na ongeveer zes maanden kwamen de eerste scheurtjes. Hij bleek soms weinig rekening met haar gevoelens te houden en dacht vaak vooral aan zichzelf. Ook leek hij haar niet altijd goed te begrijpen. Het waren van die dingen waarvan je denkt: oké, nog even aankijken. Maar na verloop van tijd kwamen die situaties steeds vaker terug.

Patroon verandert niet

Wat me misschien nog wel het meest opvalt, is dat het patroon nooit echt verandert. Als ze vertelt over haar relatie, gaat het steeds over dezelfde dingen: dat hij te weinig rekening met haar houdt, niet duidelijk is over hun toekomst samen en haar onzeker laat voelen. En elke keer voel ik weer dezelfde reflex in mezelf: ik wil haar helpen. Ik wil iets zeggen waar ze echt iets aan heeft. Dus ik luister, stel vragen en probeer voorzichtig advies te geven. Niet dat ik meteen zeg dat ze het moet uitmaken of dat ze haar tijd aan het verdoen is. Ik vraag juist: wat heb jíj nodig? Heb je dit al met hem besproken? Waar ligt jouw grens? Dingen die volgens mij best logisch zijn. En elke keer zegt ze dan: ‘Ja, je hebt gelijk, Noor. Ik moet hier echt iets mee doen, want dit kan niet langer zo. Ik ga dit weekend met hem praten.’ En dan denk ik: oké, dit is het moment. Nu gaat er eindelijk écht iets veranderen.”

Lees ook Laura: ‘Ik vind mijn vriendin een slechte moeder’

Advies blijft hangen

“Maar er verandert dus niets, écht helemaal niets. Ze vertelt me dat ze het gesprek met hem gewoon is aangegaan, precies zoals ik had aangeraden. Dat ze hem heeft verteld hoe ze zich voelt, wat ze mist, wat haar onzeker maakt. Maar volgens haar verandert zijn gedrag daarna nauwelijks of maar heel kort. De week erna belt ze weer en begint het verhaal opnieuw, soms bijna woord voor woord hetzelfde. Alsof dat gesprek wel is gevoerd, maar het niets heeft verschoven. Alsof mijn advies ergens in de lucht is blijven hangen en nooit echt is geland. Na dit een paar keer meegemaakt te hebben, begon er iets bij mij te knagen. In eerste instantie niet eens boosheid, eerder verwarring. Ik dacht: waarom vraag je me om mijn mening als er in de praktijk toch niets verandert? Of beter gezegd: waarom blijf ik advies geven als ik inmiddels al weet hoe het afloopt?

In de verdediging

Er was één moment dat me echt is bijgebleven. We zaten samen op het strand. Na een lange winter was het eindelijk een dagje mooi weer. We hadden het echt gezellig. We waren lekker aan het kletsen over werk, vakanties en schoenen die we allebei hadden gezien en binnenkort wilden kopen. Het was oprecht leuk, totdat ze weer begon over hem. Ze vertelde dat hij steeds vaker haar appjes negeerde, dat hij nog steeds geen plannen wilde maken voor de toekomst en dat ze zich daardoor onzeker voelde. Ik luisterde, zoals altijd, maar op een gegeven moment hoorde ik mezelf zeggen: ‘Maar Eline, ondanks alles blijf je wel bij hem.’ Ik schrok er een beetje van, want het floepte er zomaar uit. Ik zag dat Eline ook schrok, want die directheid was ze niet van mij gewend. Ze schoot direct in de verdediging. ‘Ja, maar het is echt een ingewikkelde situatie, Noortje’, zei ze. En toen dacht ik: ja, maar dit gesprek ook. Dit blijft ook steeds hetzelfde.

Begrip

Wat het lastig maakt, is dat ik haar echt wel begrijp. Ik begrijp hoe moeilijk het is om iemand los te laten. Ik snap hoe je kunt blijven hangen in hoop, in het idee dat iemand verandert en dat het in de toekomst beter wordt. Ook snap ik dat ze niet zomaar een relatie van een paar jaar weg wil gooien. Maar wat ik steeds moeilijker vind, is dat ik het gevoel heb dat mijn rol is verschoven. Dat ik niet meer haar vriendin ben met wie ze dingen deelt, maar een soort uitlaatklep waar ze alles dumpt. Alsof ik er vooral ben om haar frustratie op te vangen, zodat haar emmertje daarna weer leeg is en weer verder kan. Terwijl mijn energie helemaal op is. Soms moet ik nadat we hebben opgehangen of afscheid hebben genomen eerst even een powernap doen, zó moe ben ik daarna. Het voelt eigenlijk ontzettend oneerlijk. Alsof mijn tijd en energie minder waard is, omdat ze er toch niets mee doet. Alsof ik haar emotionele prullenbak ben. Dat klinkt hard, maar zo voelt het soms echt.”

Verschillende levens

“Wat het allemaal extra ingewikkeld maakt, is dat onze levens steeds verder uit elkaar lijken te lopen. Ik zit inmiddels, gelukkig, in een stabiele relatie. We denken voorzichtig na over de toekomst en we hebben het zelfs al gehad over een koophuis met extra kamers voor onze hopelijk toekomstige kinderen. Mijn leven voelt een stuk rustiger en is veel meer in balans. Bij haar is het op dit moment juist het tegenovergestelde. Het is onrustig, er is twijfel, onzekerheid en heel veel gedoe. En dat verschil merk ik. Niet omdat ik mezelf beter vind, helemaal niet, maar omdat ik er minder goed in mee kan gaan. Misschien juist omdat ik niet meer in diezelfde fase zit.

Irritatie

En ergens speelt er ook iets anders, iets waar ik niet trots op ben, maar wat er wel is. Soms irriteert het me mateloos dat ze er maar in blijft hangen. Ik vind het vervelend dat ze niet doorpakt, er iets aan doet en dat ze maar blijft klagen maar niets verandert. En tegelijkertijd voel ik me daar dan weer schuldig over. Want wie ben ik om dat te bepalen voor haar? Iedereen doet het immers op zijn eigen tempo en eigen manier. Alleen hoe lang blijf je hetzelfde verhaal vertellen zonder iets te veranderen? Ik heb mezelf ook vaak afgevraagd waarom ik er steeds weer in meega. Waarom ik elke keer opneem, elke keer luister en steeds weer vol goede moed nieuw advies geef. Ik denk dat het deels gewoon is wie ik ben. Ik ben iemand die er wil zijn voor anderen. Die luistert en die helpt, maar misschien zit er ook iets anders onder. Misschien wil ik me nodig voelen. Of vind ik het moeilijk om grenzen te stellen omdat ik bang ben dat ik haar anders kwijtraak. Dat wil ik ook niet.”

Aan het denken gezet

“De laatste tijd merk ik wel dat er iets aan het verschuiven is: ik probeer niet altijd meer direct op te nemen. Soms zie ik haar naam staan en denk ik: ik bel vanavond wel terug. Of morgen. Want waarom moet het altijd maar meteen? Ik probeer mezelf een beetje te beschermen. Toch voelt dat ook dubbel. Aan de ene kant zorgt het voor wat rust, maar aan de andere kant voelt het ook alsof ik haar als vriendin in de steek laat. Terwijl ik ergens ook weet dat dat niet zo is. Ik laat haar niet in de steek, ik zorg alleen óók een beetje voor mezelf. Wat me misschien nog wel het meest heeft geraakt, is dat ik me realiseerde dat het niet alleen over haar gaat, maar ook over mij. Over hoe ik omga met dit soort situaties. Dat ik blijkbaar blijf zitten, blijf luisteren en blijf geven, zonder echt iets terug te vragen. En dat ik dat eigenlijk altijd al heb gedaan, niet alleen bij haar.

Niet op deze manier

Ik denk eraan om het gewoon tegen haar te zeggen. Dat ik het moeilijk vind dat we telkens in dezelfde gesprekken belanden, dat ik haar echt wil steunen met haar relatieproblemen, maar niet op deze manier. En dat ik haar eigenlijk vooral gelukkiger wil zien dan ik haar nu hoor. Alleen al bij die gedachte voel ik spanning, want wat als ze zich aangevallen voelt of het onze vriendschap verandert? En toch wringt het om zo door te blijven gaan. Ik begin langzaam te begrijpen dat vriendschap niet betekent dat je alles maar blijft opvangen of oplossen, maar dat er ook grenzen zijn die een relatie juist gezond houden. Dat eerlijk zijn soms ongemakkelijk is, maar misschien ook nodig om elkaar niet kwijt te raken.

Eerlijk zeggen

Ik wil haar niet verliezen. Ik wil juist dat we weer gesprekken hebben die licht zijn, die alle kanten op mogen gaan en waarin we elkaar echt zien, zonder vast te zitten in één terugkerend verhaal. Maar daarvoor moet er wel iets verschuiven. En misschien begint dat niet bij haar, maar bij mij. Door de volgende keer niet alleen te luisteren, maar ook eerlijk te zeggen wat het met me doet. Niet om haar af te wijzen, maar om eerlijk te blijven over mijn plek in haar verhaal. Want ik ben haar vriendin, geen therapeut en ook geen eindeloze uitlaatklep.”

Om privacyredenen zijn alle namen veranderd, De echte namen zijn bekend bij de redactie.​​​​​​