Susanne is moeder van zes en vangt ook haar neef op

Susanne: “Ons gezin is allesbehalve doorsnee. Robert was net gescheiden toen ik hem ontmoette, nu vijftien jaar geleden. Hij had destijds al een dochtertje. Ik weet nog dat Robert met zoveel liefde over haar sprak, dat ik dacht: dit is niet alleen een leuke man, maar ook een geweldige vader. Ik heb altijd een groot gezin gewild. Onbewust zocht ik alleen nog naar de juiste man met wie ik dat avontuur wilde aangaan. Robert en ik werden een stel en kregen samen nog vijf kinderen, van wie de jongste, Pippi, het syndroom van Down heeft. Toen dat tijdens mijn zwangerschap duidelijk werd, wist ik dat ik haar niet kwijt wilde. Gelukkig ging Robert mee in die emotie. Hij zei: ‘Als dit is wat je wilt, vertrouw ik daarop.’
Ik ben iemand die niet wegloopt voor problemen die op mijn pad komen, maar ze aanga. Dat zit in mijn karakter. Ik wil ook alles uit het leven halen wat erin zit. Dus het echt ten volle leven. Dat betekent genieten van de leuke dingen, maar ook oplossingen zoeken en zo goed mogelijk omgaan met de hobbels die je tegenkomt. Doe je dat niet, dan komen ze als een boemerang op een later moment alsnog bij je terug. Daar geloof ik heilig in. Bovendien, een lastige situatie brengt je vaak ook iets, je leert ervan… Dus ik het verhaal van Jack hoorde, mijn neefje die ik verder niet kende, wist ik dat we hier iets mee moesten.”

Centrale spil

“Jack is de zoon van mijn tante Roos, de jongste zus van mijn vader. Ze is ook de jongste uit een gezin van in totaal negen kinderen, vijf jongens en vier meisjes. Mijn oma was altijd de centrale spil, zij hield de familie bij elkaar. Ik herinner me dat we als kind op zondag altijd naar haar toe gingen om koffie te drinken met de rest van de familie. Dat veranderde toen mijn oma overleed. Op dat moment werd het contact in de familie steeds minder.
Ook tante Roos ging haar eigen weg. Ze kwam via haar nieuwe vriend in een soort van sektarische gemeenschap terecht en kreeg een zoon, Jack. Het contact met de familie verwaterde. Tot het moment dat niemand meer wist waar ze was. Vorig jaar werd Roos ernstig ziek en kwam ze te overlijden. Daardoor stond op een dag ineens de politie voor de deur bij mijn ouders. Zij vertelden mijn vader – net als zijn broers, de andere zussen zijn inmiddels overleden – dat Jack bij hen op het bureau zat. Of hij mee wilde komen om te overleggen waar de jongen terechtkon. Jack wilde absoluut niet naar zijn vader, waar overigens ook al heel lang geen contact meer mee is. Er werd besloten dat hij tijdelijk bij mijn oom en tante, die al flink op leeftijd zijn, kon blijven. Tot er een definitievere oplossing zou zijn of iemand anders van de familie zich zou opwerpen om voor Jack te zorgen.”

Getraumatiseerd en verwaarloosd

“Al vrij vlot bleek dat mijn oom en tante de zorg voor een tiener met een behoorlijke rugzak eigenlijk niet aan konden. Omdat er tot die tijd niemand in de familie was opgestaan om de zorg van hen over te nemen, lag de volgende keuze op tafel: Jack gaat naar iemand anders in de familie of naar een woongroep. Iedereen wist natuurlijk dat Jack behoorlijk wat had meegemaakt. Ik denk dat de meesten het daarom niet aan durfden hem in huis te nemen. Het raakte me dat het zo ging en maakte me verdrietig. Het hele idee dat Jack niet bij zijn eigen familie terechtkon, kon ik niet verdragen. Maar ook Robert zag het in eerste instantie niet zitten. Al ging hij uiteindelijk na veel praten en nadenken alsnog overstag. ‘Laten we het gewoon een week proberen en daarna met z’n allen de beslissing nemen’, zeiden we tegen elkaar. Jack heeft toen een week bij ons gelogeerd. Achteraf was dat een prachtige eerste kennismaking. Jack vertelde over de mooie gesprekken die hij altijd had met zijn moeder, het shoppen op zaterdag en hoe hij de laatste weken van haar leven intensief voor haar heeft gezorgd… Het was overduidelijk hoe hij haar miste. Er was zoveel liefde tussen die twee. Ik zag zijn gouden hart en had meteen een goed gevoel bij hem. Eigenlijk was daarna de stemming unaniem: Jack mocht bij ons wonen. Eerlijkheidshalve moet ik daarbij vertellen dat niemand van ons toen precies wist waar we ja op zeiden.”

Slaapkamer opofferen

Voordat hij kon komen, moesten we ons huis verbouwen. We hadden geen extra slaapkamer voor Jack, dus hebben we onze eigen slaapkamer opgeofferd en door tweeën gedeeld. Een handige oom en mijn vader hebben ons daar ontzettend goed bij geholpen. Jack was zolang bij mijn broer en schoonzus. Bewonderenswaardig. Mijn schoonzus was namelijk net bevallen van haar derde kind. Toch was Jack meer dan welkom. Mijn schoonzus heeft zelf haar moeder jong verloren en kon zich dus inleven in het verdriet van Jack. Na een dikke maand was het zover en kwam hij echt bij ons wonen.
Jezelf voorbereiden op zijn komst kun je eigenlijk niet. Want je weet niet hoe de interactie gaat zijn tussen hem en de andere kinderen. Ik wist ook niet precies hoe beschadigd hij was en wat hij allemaal had meegemaakt. Zijn leven zat welgeteld in drie dozen. Dat was alles wat hij bij zich had. Een normaal gezinsleven kende hij helemaal niet. En dingen die voor ons vrij normaal zijn, zaten niet in zijn systeem. Hulp van pleegzorg was en is er nauwelijks. In een jaar tijd hebben we door ziekte – vaak burn-out – vier verschillende pleegzorgbegeleiders gehad. Ongelooflijk toch?
Mijn oudste kinderen hadden in het begin onderling veel ruzie met Jack. Het was duidelijk dat ze op heel verschillende planeten zaten. Jack is altijd een twee-eenheid geweest met zijn moeder en moest wennen aan ons drukke gezin. De enige met wie hij direct een band had, was Pippi. Zij oordeelt niet en ziet geen verschillen tussen mensen. Als we bij instanties om gezinsbegeleiding vroegen, konden we die alleen voor Jack of voor onszelf krijgen. Onze kinderen werden niet meegenomen in het verhaal. Dat vond ik raar en deed me twijfelen. Want als mijn kinderen het niet trekken, kunnen we dan nog wel doorgaan met deze pleegopvang? Ik heb me in die periode van ruzies soms echt afgevraagd: doe ik hier goed aan? Ik wil niet dat mijn kinderen later zeggen: ‘Mam, jij wilde de wereld redden, maar wij gingen eraan kapot.’ Dat is natuurlijk mijn grootste nachtmerrie, dat ik het fout doe als moeder.”

Relatie onder hoogspanning

“Ook onze relatie kwam onder hoogspanning. Uiteindelijk zijn wij samen in therapie gegaan. We leerden daar beter met elkaar te communiceren, onze kwetsbaarheid te tonen en hulp te vragen. In plaats van ieder voor zich, moesten we meer samen proberen de dingen op te lossen. Dat was niet makkelijk, voor geen van beiden. Op een gegeven moment lag alles op tafel en konden we vandaaruit bouwen. Het gaat nu sinds een maand of drie heel goed met ons. We hebben weer meer grip op de dingen en daardoor is er ook meer rust gekomen in ons gezin. Het lijkt erop dat iedereen zijn plek heeft gevonden.
Voor Jack vonden we de juiste school en hij kreeg een bijbaantje. Daardoor zijn de dagen goed gevuld. Natuurlijk mist hij zijn moeder. Hij heeft veel foto’s van haar, ook van vroeger. Die hebben we samen in een mooi fotoalbum geplakt. Gelukkig kon ik hem allerlei familieverhalen en anekdotes vertellen over de mensen die op de foto’s stonden. Want als middelste nichtje ken ik vrijwel iedereen. Zijn moeder had ook een foto waarop zijzelf stond met mij als baby op de arm. Netjes uitgeknipt. Dat raakte me. Jack bewaart de urn van zijn moeder op zijn kamer. Met haar verjaardag en een jaar na haar overlijden hebben we in de woonkamer een soort altaar gemaakt. Met de urn, een bos rozen en kaarsjes die de hele dag brandden. Als Jack verdrietig is, ga ik samen met hem naar de begraafplaats waar opa en oma liggen. Daar kwam hij ook vaak met zijn moeder. Het geeft hem rust, houvast.”

Zus ontmoet

“Nog niet zo lang geleden heeft hij zijn zus ontmoet. Hij wist van haar bestaan, maar had nooit actief gezocht. Niemand kan zijn moeder vervangen, maar zijn zus komt nu wel het dichtst in de buurt. Hij heeft een enorme klik met haar. Daar ben ik heel blij om. Het is mooi te zien dat Jack de laatste tijd steeds meer zichzelf durft te zijn. Laatst zei hij dat hij niet meewilde op wintersport. Zijn motoriek is niet de beste, dus skiën is niks voor hem. Net als vliegen, dat vindt hij eng. Prima dat hij daarvoor uitkomt. Waar mijn andere kinderen helemaal op mij vertrouwen als ik bij spannende dingen zeg ‘Het komt goed’, doet Jack dat niet. En dat respecteer ik alleen maar.
We zijn nu een jaar verder en al met al denk ik dat we de ergste stormen wel hebben gehad. Natuurlijk zitten er nog steeds slechte dagen tussen, maar er is niks dat we als gezin nu niet kunnen oplossen. Het klinkt misschien gek, maar ik heb veel gehad aan mijn Instagram-account @deblomsteeltjes waar ik met grote regelmaat deelde over ons gezinsleven. Mijn stelregel is dat ik niemand wil kwetsen en daardoor moet ik het heel erg bij mezelf houden. Als je dat doet, kom je al snel tot de kern. Wat ik vooral met mijn verhaal wil uitdragen, is dat we er voor elkaar moeten zijn. Er wordt vaak gezegd dat je leegloopt zodra je klaarstaat of zorgt voor een ander. Maar dat is niet waar. Ik heb vroeger altijd vrijwilligerswerk gedaan, nou, daar kan geen uur yoga tegenop. Dat geeft zoveel energie. En voldoening. Op die manier kijk ik ook naar de pleegzorg voor Jack. Ik ben dankbaar dat wij dit mogen en kunnen doen. Jack laat mij het leven weer zien op een heel andere manier. Oké, dit heeft me bijna mijn huwelijk gekost… maar we zijn nu zoveel sterker met z’n tweeën en als gezin. Wat we terugkrijgen van onze kinderen en Jack is niet in geld uit te drukken.”

De naam Jack is verzonnen, de echte naam is bij de redactie bekend.
Foto: Mariel Kolmschot
Visagie: Nicolette Brøndsted

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.