Annemarie verloor in vier dagen tijd allebei haar ouders

Annemarie: “Bijna iedere week gaf mijn vader mijn moeder een bos bloemen cadeau. In de loop der jaren moet ze ontelbaar veel boeketten van hem hebben gekregen. Hun liefde was groot. Wat zagen ze er stralend uit op het feest dat ze ter ere van hun vijftigjarige huwelijk gaven. Mijn moeder in haar vuurrode colbert en mijn vader strak in pak, met op zijn revers zijn Ridderorde gespeld, die hij had gekregen voor zijn vele vrijwilligerswerk. Hoewel mijn vader en moeder allebei op leeftijd waren, stonden ze midden in het leven. Mijn vader was heel sociaal. Na zijn pensionering stortte hij zich op het helpen van anderen. Ook na zijn tachtigste verjaardag bleef hij zich inzetten voor Nationale Vereniging de Zonnebloem. Daarnaast was hij actief bij de plaatselijke voetbalvereniging en hield hij tuinen bij van mensen die dat zelf niet meer konden.
Je zou kunnen zeggen dat mijn vader voor het dorp zorgde en mijn moeder voor ons gezin. Nooit ontbrak het mijn broer en mij aan iets. Als we uit school kwamen, stond er altijd iets lekkers voor ons klaar en altijd bood ze een luisterend oor. Toen we volwassen waren en zelf kinderen kregen, bleef ze ons en de kleinkinderen verwennen. Mijn ouders waren een ontzettend lieve opa en oma. Ik prijsde me vaak gelukkig met ons warme gezin waar iedereen klaarstond voor elkaar.” 

Herseninfarct

“Toen mijn moeder twee jaar geleden belde en zei dat mijn vader zo vreemd sprak, wist ik meteen dat er iets mis was. Mijn ouders waren inmiddels xx en xx, maar mankeerden tot dan nooit iets. Ik stapte in de auto om poolshoogte te nemen. Ondertussen alarmeerde mijn moeder mijn broer, die 112 belde. De ambulance stond al op de stoep toen ik bij mijn ouders aankwam.
In het ziekenhuis kregen we een grote schok te verwerken. Artsen vertelden toen dat mijn vader was getroffen door een herseninfarct. Zijn hersenen waren onherstelbaar beschadigd en zijn toestand kritiek. Mijn vaders conditie ging snel achteruit. De volgende dag was hij buiten bewustzijn. Toen werd duidelijk dat mijn vader nooit meer zou kunnen herstellen. Mijn moeder was volkomen uit het veld geslagen door dit bericht. Mijn ouders waren maatjes. Ze zorgden voor elkaar. Ik had het met mijn ouders weleens gehad over het einde van het leven. Dan zei mijn vader altijd: ‘Mocht het zover komen, dan hoop ik dat jouw moeder eerder overlijdt, zodat ik er tot het allerlaatst voor haar kan zijn’. Mijn vader was een sterke man. Mijn moeder wist heel zeker dat hij niet als ‘kasplantje’ wilde eindigen.”

Stress

“Toen de artsen mijn moeder vroegen wat ze wilde voor mijn vader, antwoordde ze dat ze onmogelijk over zijn leven kon beslissen. Ik realiseerde me dat het emotioneel heel zwaar voor mijn moeder was om mijn vader zo ziek te zien, maar ik wist niet dat verdriet zo groot kan zijn, dat het een lichaam kan stilleggen. Toch was dat wat er gebeurde bij mijn moeder. Na het gesprek met de arts werd ze heel ziek. Ze kreeg last van haar buik en bleef overgeven. Haar lichamelijke toestand was zo zorgelijk dat haar huisarts haar doorverwees naar de spoedeisende hulp.
Na verschillende onderzoeken bleek mijn moeder lichamelijk in orde te zijn. Haar klachten waren stress gerelateerd. Ze kreeg een kalmerend medicijn en werd een nacht opgenomen, zodat ze tot rust kon komen. En zo kwam het dat mijn moeder op maar een paar meter van mijn vader de nacht doorbracht. Mijn vader lag op de zesde verdieping van het ziekenhuis en mijn moeder op de zevende. Mijn vaders conditie bleef verder achteruitgaan. Omdat er geen enkele hoop op herstel was, waren de sondevoeding en het infuus met vocht gestopt. Doordat de morfine werd opgehoogd, zou hij zonder pijn uit het leven wegglijden.” 

Gebroken hart

“Mijn moeder kon het niet aan haar man te verliezen. Ze was zo intens verdrietig. Ik zou haar de volgende dag ophalen en naar huis brengen, waar ze bij kon komen, maar het liep allemaal anders. Mijn moeder stierf aan een gebroken hart. Die nacht in het ziekenhuis bezweek ze aan haar verdriet. Haar hart hield op met kloppen. Toen die nacht de telefoon ging en ik het nummer van het ziekenhuis zag, dacht ik dat mijn vader was overleden. Wat schrok ik toen de arts vertelde dat het niet mijn vader was die was overleden, maar mijn moeder! Ik kon het amper bevatten.
Voordat ik naar het ziekenhuis vertrok, maakte ik mijn zoon en dochter wakker om ze te vertellen dat oma was overleden. Voor hen was het natuurlijk ook een gigantische schok. We wisten dat opa op sterven lag, maar dat oma ons kon ontglippen, daar had niemand rekening mee gehouden. Ik heb lieve vriendinnen die ik letterlijk ’s nachts kan bellen voor hulp. Een van hen kwam meteen naar me toe om mijn zoon en dochter op te vangen. Een andere vriendin haalde me op om me naar het ziekenhuis te brengen. Volgens de arts was het niet verstandig om zelf te rijden.
In het ziekenhuis werd ik opgevangen door een verpleegkundige die me naar de kamer van mijn moeder begeleidde. Toen ik haar zag liggen, viel me meteen op dat de uitdrukking op haar gezicht zacht en ontspannen was. Rond haar mond leek zelfs een glimlach te liggen. Ik voelde direct: dit wil mama. Ze wil bij papa zijn. Nu heeft ze rust.”

Mooi gesprek

“De volgende ochtend vertelde mijn broer aan onze vader dat onze moeder was overleden. Hij zei tegen hem: ‘Mama is er niet meer. Het is fijn als je naar haar toe gaat. Het is goed zo.’ Mijn vader bleef nog drie dagen in leven. Kort voor zijn overlijden had ik een mooi gesprek aan zijn bed met de geestelijk verzorger die toevallig zijn kamer binnenstapte. We raakten aan de praat en ik vertelde hem over mijn vader, zijn vrijwilligerswerk en waar hij van hield. Mijn vader was fan van Feyenoord. Wat moesten we lachen dat het raam van zijn ziekenkamer uitkeek op het Ajax-stadion: de Johan Cruijff ArenA! Mijn vader hield van grappen en lachte zelf ook veel. Ik wist zeker dat hij het kon waarderen dat de geestelijk verzorger en ik grapjes maakten.
Soms voelen mensen de behoefte om op iemands sterfbed nog iets te zeggen, maar die wens had ik niet. Het contact met mijn vader was altijd goed geweest. Voor mij was het genoeg dat ik dicht bij hem kon zijn. Met een kus nam ik afscheid. Mijn vader overleed een paar uur later. Hij stierf terwijl hij werd verzorgd door drie lieve verpleegsters. Ik weet zeker dat mijn vader hier een goede grap over had gemaakt als hij dat had gekund.” 

Onwerkelijk

“Het was onwerkelijk dat ik binnen vier dagen zowel mijn moeder als mijn vader verloor, maar er tegelijkertijd kwam er een kracht in me vrij. Samen met mijn broer, schoonzus en een fantastische uitvaartbegeleidster bereidden we de afscheidsdienst voor. Mijn ouders waren altijd samen geweest en nu dus ook tijdens hun uitvaart. Ik voelde dat dit bijzonder was.Vrienden, familie, kennissen en dorpsgenoten konden niet geloven dat mijn ouders, die in de haarvaten van het dorp aanwezig waren, ineens allebei uit het leven waren gevaagd. Mijn vader was een dag voor zijn herseninfarct nog op de nieuwjaarsreceptie van de Zonnebloem geweest. Hij was toen kerngezond, net als mijn moeder. Als mensen me met een bedroefd gezicht aankeken en zeiden dat ze het zo verschrikkelijk voor me vonden, voelde ik me bijna bezwaard. Het klinkt misschien vreemd, maar ik vond en vind het mooi dat mijn ouders zo kort na elkaar overleden. Natuurlijk, ik was verdrietig dat ik allebei mijn ouders verloor, maar ik voelde ook opluchting dat hen een verdere lijdensweg bespaard bleef. Als een van hen het had gered, had diegene verder moeten leven met een intens gemis. Vooral mijn moeder had dit verschrikkelijk gevonden.” 

Warme deken

“Dankbaarheid en opluchting voelde ik ook tijdens de uitvaart van mijn ouders. Zie jullie nou eens prachtig wezen, zei ik in gedachten tegen mijn vader en moeder toen ik hun kisten naast elkaar in het uitvaartcentrum zag staan. Ik had ze de kleren aangedaan die ze droegen op hun vijftigjarig huwelijksfeest, toen ze zo blij en gelukkig waren. Rond hun kisten stonden veel bloemstukken. Dat ontroerde mij. Mijn vader en moeder waren gek op bloemen. Ik weet zeker dat ze het schitterend hadden gevonden als ze het hadden kunnen zien.
Mijn ouders waren ontzettend geliefd in het dorp waar ze woonden. Buren, kennissen, vrienden en familieleden, rijen dik zaten ze achter me tijdens de afscheidsdienst. Hun aanwezigheid voelde als een warme deken. Aan het einde van de bijeenkomst liepen ze langs de gesloten kisten om mijn ouders een laatste groet te brengen. Op de achtergrond klonk het lied Time to say goodbye. Het nummer werd op repeat gezet omdat de rij zo lang was. Het was troostrijk om te zien dat zo veel mensen afscheid van ze namen.”

Bloemenzee

“Mijn ouders werden gecremeerd. Het is gebruikelijk om bloemstukken achter te laten bij het crematorium, maar dat vonden mijn dochter en ik zonde. Die bloemen waren zo prachtig. Mensen hadden zichtbaar hun best gedaan om hun waardering voor mijn ouders uit te drukken. In een opwelling stelde ik daarom voor om de bloemstukken in de voortuin van mijn ouders te leggen. De tuin van mijn ouders veranderde in een bloemenzee toen we aan het einde van de dag de bloemstukken in hun tuin legden. Het zag er zo mooi uit. Veel vrienden, kennissen en bekenden van mijn ouders vonden het fijn om even naar de tuin te lopen om daar aan ze te denken. Sommigen legden een bloem neer of staken een kaarsje aan.
Heel het dorp leek stil te staan bij het overlijden van mijn vader en moeder. Op de voetbalvereniging hing de vlag halfstok. Ik voelde me ontzettend gesterkt door alle aardige woorden en herinneringen die mensen met me deelden. Uit alles bleek: mijn ouders hadden het fijn met elkaar gehad. Hun leven was simpel, maar liefdevol. En dat is echte rijkdom, zie ik nu in. De liefde die mijn vader en moeder mij gaven, geef ik op mijn beurt door aan mijn kinderen. Ik kan ze geen groter geschenk geven.”

Foto: Yasmijn Tan
Visagie: Wilma Scholte

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.