Westnijlvirus in Nederland: hoe gevaarlijk is het, welke klachten krijg je en kun je het doorgeven?
Het westnijlvirus duikt opnieuw op in Nederland: dit jaar zijn zeker negen mensen besmet geraakt. Eén besmet persoon in de provincie Utrecht is overleden, meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Maar hoe groot is de kans dat je ziek wordt, hoe herken je een besmetting en kun je het virus eigenlijk van iemand anders krijgen?
Hoe krijg je het westnijlvirus?
Het westnijlvirus wordt verspreid door muggen. Het gaat daarbij om de gewone huissteekmug (Culex pipiens), de muggensoort die in Nederland het meest voorkomt. Muggen kunnen het virus oplopen wanneer ze bloed zuigen bij een besmette vogel. Vervolgens kunnen ze het via een beet overbrengen op andere vogels, maar ook op mensen, paarden en andere zoogdieren.
Sinds juli circuleert het virus weer in Nederland. Dit jaar zijn besmettingen vastgesteld in Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland. Bij meerdere patiënten kwam de infectie aan het licht nadat zij met klachten in het ziekenhuis waren opgenomen.
Ook werd het virus aangetroffen bij een bloeddonor. Dat gebeurde tijdens onderzoek van bloedbank Sanquin. Donorbloed wordt bij iedere donatie gecontroleerd op verschillende infectieziekten, waaronder hiv en hepatitis, maar niet standaard op het westnijlvirus.
2. Kunnen mensen het westnijlvirus aan elkaar doorgeven?
Nee. Hoewel een besmette mug het virus op een mens kan overbrengen, kunnen mensen het vervolgens niet via muggen verder verspreiden. Ook paarden en andere zoogdieren spelen geen rol bij deze vorm van overdracht.
Een mug kan het virus dus wél van een besmette vogel oppikken, maar niet van een besmet mens en vervolgens aan iemand anders doorgeven.
3. Welke klachten kun je krijgen?
Een besmetting betekent gelukkig lang niet altijd dat je ziek wordt. Ongeveer 80 procent van de mensen die het virus oplopen, merkt daar helemaal niets van. Bij ongeveer 19 procent ontstaan milde, griepachtige klachten. Denk aan koorts, hoofdpijn, spierpijn, buikpijn en diarree. Soms komen daar huiduitslag of opgezwollen lymfeklieren bij. Bij ongeveer 1 procent verloopt de infectie ernstig. Het virus kan dan bijvoorbeeld een hersenontsteking of hersenvliesontsteking veroorzaken. Bij deze ernstige vormen ligt de kans op overlijden tussen de 4 en 14 procent. Voor mensen van 70 jaar en ouder loopt dat percentage op tot 15 à 29 procent.
Na een beet van een besmette mug duurt het meestal twee tot zes dagen voordat de eerste klachten ontstaan. Soms kan dat tot veertien dagen duren. Wie westnijlkoorts heeft doorgemaakt, kan de ziekte daarna niet opnieuw krijgen.
4. Wie loopt meer risico om ernstig ziek te worden?
Vooral mensen boven de 50 jaar hebben een grotere kans op een ernstig verloop van westnijlkoorts. Dat geldt ook voor mensen met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door een ziekte of het gebruik van bepaalde medicijnen.
5. Kun je jezelf beschermen tegen het westnijlvirus?
Er bestaat op dit moment geen vaccin tegen westnijlkoorts. De beste manier om een besmetting te voorkomen, is daarom zo min mogelijk gebeten worden door muggen.
De huissteekmug is vooral rond de schemering actief. Bedekkende kleding, zoals een lange broek en lange mouwen, kan dan helpen. Ook horren voor ramen en deuren, muggenwerende middelen op de onbedekte huid en slapen onder een klamboe verkleinen de kans op muggenbeten.
6. Is westnijlkoorts te behandelen?
Er bestaat geen medicijn dat het westnijlvirus zelf bestrijdt. Bij milde klachten kan bijvoorbeeld paracetamol worden gebruikt om koorts te verminderen. Wie ernstig ziek wordt, moet mogelijk in het ziekenhuis worden opgenomen.
Het virus komt al langer voor in onder meer Afrika, het Midden-Oosten, Noord-Amerika en delen van Europa. De afgelopen jaren schoof het verspreidingsgebied binnen Europa steeds verder naar het noorden op.
Negen besmettingen
In 2020 werd voor het eerst vastgesteld dat iemand het westnijlvirus in Nederland had opgelopen. Dat gebeurde waarschijnlijk na een muggenbeet in de regio Utrecht. In augustus 2026 werd opnieuw een in Nederland opgelopen besmetting vastgesteld. Inmiddels staat de teller voor dit jaar op zeker negen besmettingen.
Bron: RIVM, RTL
Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.
LEES OOK
Uit andere media
Meer van Redactie
