PCOS: als je hormonen besluiten hun eigen plan te trekken

Wat is PCOS precies?

Bij PCOS maakt je lichaam relatief meer mannelijke hormonen (androgenen) aan dan gemiddeld. Die hormonen hebben vrouwen ook gewoon nodig, maar als ze te enthousiast worden, kan dat je cyclus verstoren. Je eierstokken kunnen dan moeite hebben met het regelmatig laten rijpen en vrijkomen van een eicel (ovulatie). Gevolg? Een onregelmatige menstruatie of soms maandenlang helemaal geen menstruatie. En dat is vaak het eerste signaal. Vriendin zet de meest voorkomen symptomen op een rijtje voor je.

Een onregelmatige of uitblijvende menstruatie

Soms zit er 35 dagen tussen je cycli. Soms 60. En soms weet je echt niet meer wanneer je voor het laatst ongesteld was. Een cyclus die alle kanten op schiet, is één van de duidelijkste signalen van PCOS.

Moeite met zwanger worden

Omdat je niet altijd (of niet regelmatig) ovuleert, kan zwanger worden lastiger zijn. Dat betekent niet dat het onmogelijk is. Veel vrouwen met PCOS worden gewoon zwanger, maar het kan wat meer tijd of ondersteuning vragen.

Acne die niet alleen ‘puberhormonen’ zijn

Last van hardnekkige acne, vooral rond je kaaklijn of kin? Dat kan te maken hebben met die verhoogde androgenen. Het is vaak een ander soort acne dan je als tiener had: dieper, pijnlijker en eigenwijs.

Meer haargroei op plekken waar je het niet per se wilt

Denk aan extra haartjes op je kin, bovenlip, borst of buik. Ook dit komt door de verhoogde mannelijke hormonen. Tegelijkertijd kan het haar op je hoofd juist dunner worden. Ja, hormonen kunnen behoorlijk verwarrend zijn.

Gewicht dat ‘makkelijker’ blijft hangen

Veel vrouwen met PCOS hebben te maken met insulineresistentie. Dat betekent dat je lichaam minder gevoelig reageert op insuline, wat invloed kan hebben op je bloedsuikerspiegel en je gewicht. Afvallen kan daardoor lastiger zijn, zelfs als je echt je best doet. Dat ligt dus niet aan een gebrek aan discipline, maar aan biologie. Wat een bijkomend nadeel is, is dat PCOS ervoor kan zorgen dat je juist ontzettende cravings hebt.

Hoe weet je of je PCOS hebt?

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van een combinatie van:

• Onregelmatige of afwezige eisprong
• Verhoogde mannelijke hormonen (in bloedonderzoek of zichtbaar via symptomen)
• Vergrote eierstokken met meerdere kleine follikels op een echo

Niet iedereen met cystes op de eierstokken heeft PCOS, en je hoeft niet alle symptomen te hebben om de diagnose te krijgen. Het is dus geen ‘alles of niets’-verhaal. PCOS ziet er voor iedereen anders uit. Twijfel je? Ga altijd langs je huisarts of gynaecoloog voor onderzoek.

Wat kun je er zelf aan doen?

PCOS is niet ’te genezen’, maar je kunt wel veel doen om je klachten te verminderen. Voor veel vrouwen helpt het enorm om te focussen op:

• Regelmatige beweging (krachttraining is extra fijn voor je insulinegevoeligheid)
• Voldoende eiwitten en vezels
• Beperken van snelle suikers
• Genoeg slaap (ja, echt)

Kleine, haalbare veranderingen werken beter dan rigoureuze diëten die je na drie weken zat bent.

Medische ondersteuning

Soms wordt de anticonceptiepil voorgeschreven om je cyclus te reguleren. Bij een kinderwens kunnen er medicijnen worden ingezet om de eisprong te stimuleren. Wat passend is, verschilt per situatie. Overleg hierover altijd met je arts.

Mildheid is belangrijk

PCOS kan mentaal ook impact hebben. Je lichaam voelt soms onvoorspelbaar. Je huid werkt niet mee. Je cyclus doet wat ‘ie wil en dus vaak niet wat jij graag zou willen. Het helpt om te weten: je bent niet alleen. PCOS komt bij ongeveer 1 op de 10 vrouwen voor. En het zegt niets over je vrouwelijkheid of je gezondheid.

Beeld: Getty Images

Meer Vriendin? Volg ons op Facebook en Instagram. Je kunt je ook aanmelden voor onze wekelijkse Vriendin nieuwsbrief.