Relatietherapeut Annette ging zelf vreemd: ‘Ik kon me er onmogelijk tegen verzetten’

Wake-upcall

“Mijn wake-upcall kwam acht jaar geleden. Ik was in die tijd al relatietherapeut en begeleidde een samengesteld gezin. De vrouw van het stel was vreemdgegaan en vertelde daar uitgebreid over. Terwijl ik haar met een glimlach aanmoedigde om eerlijk haar verhaal te doen, schoot ik inwendig vol. Daar zat ik dan, als deskundige, om dit stel te helpen. Ondertussen kwam ieder woord van deze vrouw me maar al te bekend voor. Ook ik was vreemdgegaan, had precies dezelfde worsteling gehad als zij. Nu moest ik haar advies geven, terwijl ik zelf nog altijd niet begreep waarom ik dat in hemelsnaam had gedaan. Het was daar en toen, dat ik in elke vezel van mijn lijf voelde dat ik hier iets mee moest.

Affaire

Tot mijn veertigste wist ik zeker dat een affaire mij nooit kon overkomen. Ik groeide op in een klein, beschermd wereldje. Vanaf mijn vierde woonde ik alleen met mijn moeder, mijn vader zag ik om het weekend. Ik was een verlegen meisje, type muurbloempje, en trouwde op mijn twintigste met de Zuid-Amerikaanse Julio, de vader van mijn kinderen. Het was een fijne relatie, toch stond er veel tussen ons in: een andere cultuur, een andere taal, een andere leeftijdsfase. Dat brak ons op, maar na onze scheiding bleven wel samen voor de kinderen zorgen. Tot hij plotseling overleed. Daar stond ik dan, alleen, met twee kinderen van negen en twaalf.

Met iemand zoenen

Al die tijd werkte ik in het basisonderwijs: ook een klein, beschermend wereldje. Toen mijn kinderen ouder werden, maakte ik de overstap naar de Haagse Hogeschool. Een grote school, met veel collega’s, waar ik ineens veel meer mocht doen. Ik voelde me gezien in wat ik kon en dat gaf me vleugels. Ergens kriebelde het om die verder uit te slaan. Op een zondagmiddag was ik met een vriendin op stap, iets wat ik eigenlijk nooit deed. Ik dronk; ook dat had ik tot een jaar eerder nooit gedaan. Het café stroomde vol mannen die hadden meegedaan met een race. En plotseling stond ik zomaar met iemand te zoenen. De ogen van mijn vriendin vielen haast uit haar hoofd: haar echtgenoot én Willem, de man met wie ik na de dood van Julio een latrelatie had gekregen en met wie ik nu al twee jaar samen was, zouden zo voor onze neus staan! Waar was ik mee bezig?! Ik wist het zelf ook niet en heb degene met wie ik had gezoend nooit meer gezien. Toch kuste hij die avond iets wakker in mij. Dat zou een halfjaar later wel blijken…”

Vuur en vlam

“Toen kwam ik in contact met een grote liefde van vroeger. Mijn dochter, die ik mijn dagboeken had gegeven om te lezen, stuitte op de naam Patrick, oud-voetballer bij FC Den Haag, die mij indertijd economiebijles had gegeven. Het bleef niet bij bijles alleen, we zaten veel te zoenen. Mijn dochter vond dat zo’n hilarisch verhaal dat ze zei: ik ga hem bellen! Dat doet ze nooit, dat timide meisje van mij, dacht ik. Maar ze deed het wel. En overhandigde mij plotsklaps de telefoon!

Meteen vertrouwd

Een week later zaten Patrick en ik tegenover elkaar in een café om bij te praten. Het was meteen vertrouwd. Onder tafel raakten onze benen elkaar. We bleken grappig genoeg wat andere herinneringen te hebben aan onze tijd van toen. We vertelden elkaar over onze levens nu, over onze kinderen. En over onze gelukkige relaties. Bij het afscheid gaf Patrick mij na de drie zoenen een echte zoen… Ik voelde mijn lichaam reageren, stond direct in vuur en vlam. Ik zei nog: ‘We weten nu hoe het met elkaar gaat, we kunnen afscheid nemen en verder gaan met ons leven.’ Maar hij antwoordde: ‘Ik ga je bellen.’ Met trillende benen keek ik hem na. Ergens wist ik dat dit mijn hele leven op z’n kop zou zetten.

Erotische spanning

Dat was ook zo. We zagen elkaar opnieuw, aan zee, de lucht zinderde van de erotische spanning. Wat vond ik hem aantrekkelijk, bovendien luisterde hij naar me op een heel speciale manier. Ik voelde me zo gehoord en gezien. Aan het einde van de avond liepen we de duinen in. Daar loste de hele wereld op. En opeens vond ik mezelf terug met mijn slipje op mijn enkels. Patrick raakte iets in mij dat ik nog nooit had ervaren en ik kon me daar onmogelijk tegen verzetten.”

Geheime afspraakjes

“Dit was het begin van een affaire die twee jaar zou duren. Twee jaar van geheime afspraakjes, gierende hormonen, dubbele agenda’s, afstand nemen en elkaar toch weer opzoeken. Ondertussen hield ik ook nog van Willem en voelde me erg schuldig. Tegelijkertijd was ik zo vol van mijn verliefdheid dat daar haast geen ruimte voor was. Zo werkt dat bij buitenechtelijke relaties, weet ik nu: er wordt als het ware een extra pad in je hoofd aangelegd waardoor je zo’n dubbelleven kunt volhouden, ook al weet je tegelijk best dat het superfout is.

Eerlijk verteld

Uiteindelijk besloten Patrick en ik voor elkaar te kiezen en heb ik Willem alles eerlijk verteld. Er ontplofte een bom die zijn weerga niet kende en het duurde nog een hele tijd voordat Patrick en ik tussen al die brokstukken ons leven samen konden opbouwen. Zo’n situatie noem ik tegenwoordig een valse start: er speelt op de achtergrond nog zoveel, dat een goed begin heel moeilijk is. De meeste van dit soort stellen overleven het niet. Ook Patrick en ik gingen meermaals uit elkaar, kwamen dan toch weer samen, want we waren zó gek op elkaar. Toch ging het uiteindelijk mis. Een samengesteld gezin is topsport, als je de technieken en de tactieken niet helemaal beheerst, kan je geen echt team vormen. Ik worstelde met het vinden van mijn eigen plek daarin. Hoe dat precies zat, dat zou ik enige tijd later ontdekken.”

Niet goed genoeg

“Toen ik bij die bewuste therapiesessie zo geconfronteerd werd met mezelf – die vrouw in die stoel, dat was ik geweest! – besloot ik op onderzoek uit te gaan. Waarom had ik indertijd gedaan wat ik deed, kon ik dat alsnog echt begrijpen? Ik voerde gesprekken met allerlei deskundigen en experts die veel over ontrouw wisten. Dat deed ik in een podcastserie, ‘Ontrouw, wat nu?’ Ik leerde hoe ontrouw kan ontstaan, vaak doordat je samen niet open genoeg over je behoeftes kunt of durft te praten. Hoe je in relaties altijd zoekt wat je vroeger tekort bent gekomen. Ook hechtingsstijlen spelen een rol, net als wat je vroeger hebt geleerd over de liefde. Heel interessant en leerzaam, toch dacht ik nog steeds: hoe zit dat dan precies bij mij?

Rollenspel

Een belangrijk inzicht deed ik op toen ik bij een opleiding een rollenspel deed en de vraag kreeg om iets te vertellen over de scheiding van mijn ouders. Ik draaide mijn vertrouwde riedeltje af: hoe ze waren uit elkaar gegaan toen ik vier was, maar dat ik heus nooit iets te kort was gekomen, hoor. Ook mijn vader was gek op me, al zag ik hem dan maar eens in de twee weken. En had hij na mijn geboorte  – zo had mijn moeder mij wel duizend keer ingepeperd – mijn oma opgebeld om te zeggen dat ik ‘helaas een meisje’ was. Ik vertelde dat zonder emotie; dit was gewoon een feit dat me nooit had geraakt. Tot de coach zei: ‘Laat die woorden nu eens écht binnenkomen.’ Voor het eerst in mijn leven stelde ik me er echt open voor en moest ik heel erg huilen. Ik besefte hoe die woorden onder mijn huid waren gaan zitten. Ik was ‘helaas een meisje’ geweest. Wat tot gevolg had gehad dat ik me mijn leven lang niet goed genoeg had gevoeld. En nooit echt mijn plek had gekregen; dat was iets waar ik altijd voor had moeten vechten.Hoe pijnlijk dat ook was, was het zo vertrouwd voor mij dat ik me in andere situaties niet eens op mijn gemak voelde zoals indertijd bij Willem, die wel volledig beschikbaar was en honderd procent voor mij ging. Ik was de enige bloem in zijn vaas. Je zou zeggen dat dat precies was wat ik eigenlijk wilde; tegelijkertijd kon ik dat op dat moment nog niet aan.

Vertrouwd onbereikbaar

En toen kwam Patrick dus. Hij was vertrouwd onbereikbaar, net als mijn vader, omdat hij bezet was. Tegelijk was zijn liefde onvoorwaardelijk. Ik was eindelijk ‘goed genoeg’, ik kon compleet mezelf zijn. Dat voelde zo goed dat ik er geen afscheid van kon nemen. En zo werkt dat bij ontrouw, weet ik nu: als je niet snapt wat er op de achtergrond bij je speelt, wat je verborgen behoeftes zijn die opeens volledig worden ingevuld, dan kom je er niet los van.”

Positie van man

“Dan was er nóg iets uit mijn jeugd dat van invloed was geweest. Ik kom uit een familielijn waarin alle mannen waren vreemdgegaan. Mijn overgrootvader, mijn opa, mijn vader: allemaal hadden ze hun vrouw bedrogen. En al die vrouwen waren intens verdrietig achtergebleven en nooit meer gelukkig geworden. Onbewust had ik de beslissing gemaakt: dat gaat míj niet overkomen want ik wil leven, ik wil wél gelukkig zijn. Dus nam ik de positie van de man in, was in al mijn relaties degene die zelf wegging voordat ze verlaten kon worden, en was ik degene die zelfs was vreemdgegaan.

Goedpraten

Overigens – en dat kan ik niet genoeg benadrukken – praat dit mijn ontrouw niet goed. Ik heb afspraken verbroken die mijn toenmalige vriend Willem en ik hadden gemaakt en wat daar ook achter zat, dat maakt het niet en nooit oké. Maar dit verklaarde het wel. En nu ik die verborgen dynamieken in mezelf doorzag en begreep, wist ik ook wat ik eraan kon doen om nooit meer in die val te trappen.

Ontrouw

Ik ben me meer en meer gaan specialiseren in het begeleiden van stellen die met ontrouw te maken hebben, om ook hen hun eigen, persoonlijke inzichten te bieden. Ik heb verschillende podcastseries gemaakt over dit onderwerp onder de naam ‘De ontrouwexpert’. Het is namelijk mijn missie eraan bij te dragen dat het taboe op ontrouw wordt doorbroken. De oordelen zijn zo groot, terwijl het maar liefst één op de drie mensen in zijn of haar leven overkomt. Daarom is er echt veel meer begrip nodig, en duidelijkheid over het waarom en hoe je het te boven kunt komen. Nu heb ik, samen met journalist Lydia van der Weide, een boek geschreven: Sterker na Ontrouw. Want hoe pijnlijk ontrouw ook is, je kunt er sterker uitkomen – zelf, maar ook als stel. Hoewel veel mensen roepen: als je me bedriegt, daar is daar het gat van de deur, blijven de meeste koppels in werkelijkheid na ontrouw toch bij elkaar. Want vaak genoeg is er nog veel liefde; dat alleen mensen met een slechte relatie vreemdgaan is echt een mythe. Het bijzondere is dat ontrouw uiteindelijk een cadeau kan zijn, al is de verpakking dan foeilelijk. Want je als je samen het onderzoek aangaat – hoe kon dit gebeuren, wat zegt dit over onze relatie, en wat kunnen we ervan leren? – kun je er veel sterker uitkomen. En je zelfs dieper verbonden voelen dan ooit. Overigens is het boek niet alleen op stellen gericht: ook op de minnaar of minnares, die eveneens deel van de driehoek is, en op het nieuwe stel dat ontstaat, dat vaak kampt met een valse start. Hoe kun je je relatie toch tot een succes maken?”

In de steek gelaten

“Hoe het nu met mijzelf gaat? Goed! Niet alleen door alles wat ik over mezelf heb geleerd, maar ook, gek genoeg, omdat een paar jaar geleden het ergste gebeurde dat ik me altijd had kunnen voorstellen: ik werd daadwerkelijk in de steek gelaten. Na een huwelijk van slechts zeven maanden zei mijn echtgenoot: ik wil scheiden. Ja, toen stortte mijn wereld in. Maar ik kwam er ook weer uit. De angst die ik had, dat ik na zo’n situatie voor altijd ongelukkig zou blijven, zoals ik bij min moeder had gezien, kwam niet uit. Ook weet ik dat ik niet langer hoef te vechten voor mijn bestaansrecht, mijn plek in deze wereld. Ik ben wél genoeg en daarvoor heb ik de bevestiging van een man niet langer nodig. Daardoor kan ik er eindelijk van genieten dat iemand écht voor mij gaat, zoals mijn huidige vriend met wie ik nu al een tijd heel gelukkig ben.”

Sterker na Ontrouw Annette Burgers en Lydia van der Weide € 23,99 Uitgeverij Lucht (vanaf april 2026)

Tip van de redactie

Sterker na ontrouw laat zien dat vreemdgaan niet het einde hoeft te betekenen; het is vooral een signaal dat je – individueel én als stel – onderzoek te doen hebt, zodat je na alle pijn die de ontrouw veroorzaakt sterker en bewuster in het leven komt te staan. Alleen, maar – als jullie dat beiden willen – óók samen. 

Shop hier

Foto’s: Mandy Brander, Yasmijn Tan